Varfarin ve Bitkisel Ürünlerle Etkileşimi: Vaka raporları, Preklinik ve Klinik Çalışmalar

Özet

Bitkiler çok eski dönemlerden beri hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılmaktadır. Bitkisel ürünlerin popülaritesi ve bilinçsiz kullanımına bağlı olarak sağlık sorunlarının ortaya çıkma riski de gün geçtikçe artmaktadır. Bitkisel ürünler ve özellikle dar terapötik indekse sahip olan ilaçların eş zamanlı kullanılması çok ciddi toksik etkilerin meydana gelmesine yol açabilir. Atriyal fibrilasyon, venöz tromboemboli, derin ven trombozu, pulmoner emboli, protez kalp kapakçığı ve miyokard enfarktüsünü tedavi etmek veya önlemek için kullanılan varfarin, epoksit redüktaz enzimini bloke edip vitamin K ve vitamin K epoksit dönüşümünü engelleyerek antikoagülan etki gösterir. Varfarin, gastrointestinal sistemden hızla emilir, yüksek biyoyararlanıma sahiptir, oral yoldan 90 dakika sonra kan plazmasında maksimum konsantrasyona ulaşır ve bu nedenle klinikte yaygın olarak kullanılmaktadır. Varfarinin birçok ilaç, bitkisel ürün ve gıda ile etkileşim potansiyeli bulunmaktadır ve yapılan çalışmalar sonucunda en sık bitki-ilaç etkileşimine neden olan ilaç olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada, literatürde bulunan varfarin-bitki etkileşmesine ait vaka raporları ele alınmış ve hasta tarafından kullanılan bitki/bitkisel ürün, hastanın varfarin dışında kullandığı ilaçlar ve etkileşimle ilgili ortaya çıkan klinik belirtiler derlenmiştir. Buna ek olarak, vaka raporlarında etkileşime girdiği bildirilen bitkilerle ilgili yapılmış in vivo, in vitro ve klinik çalışmalar araştırılarak bitkisel ürün, dozu, kullanım süresi, çalışma tipi, varfarin dozu ve etkileşim mekanizmasıyla ilgili elde edilen sonuçlar sunulmuştur. Bitkisel ürünler varfarin metabolizmasında rol oynayan CYP2C9, CYP3A4 ve CYP1A2 enzim aktivitelerini ve P-glikoproteini indükleyerek veya inhibe ederek etkileşime neden olmaktadır. Olası advers ilaç reaksiyonlarının ve toksik etkilerin önlenebilmesi ve akılcı ilaç kullanımının sağlanabilmesinde sağlık personelinin sorumluluğu ve bitkisel ürünlerin sağlık personeli danışmanlığında kullanıma sunulmasının önemi ortaya çıkmaktadır.

Abstract

Plants have been used in the prevention and treatment of diseases since ancient times. Due to the popularity and unconscious use of herbal products, the risk of health problems is increasing day by day. Simultaneous use of herbal products especially with drugs having narrow therapeutic index can lead to very serious toxic effects. Warfarin, which is used to treat or prevent atrial fibrillation, venous thromboembolism, deep vein thrombosis, pulmonary embolism, artificial heart valve and myocardial infarction, acts as an anticoagulant by blocking the epoxide reductase enzyme and inhibiting the conversion of vitamin K and vitamin K epoxide. Warfarin is rapidly absorbed from the gastrointestinal tract, has high bioavailability and reaches the maximum concentration in blood plasma after 90 minutes orally and is therefore widely used in the clinic. Warfarin has the potential to interact with many drugs, herbal products and foods, and it has been reported that it is the drug that causes the most frequent plant-drug interactions. In this study, case reports of warfarin-herb interaction in the literature were examined and the herb/herbal product used by the patient, drugs used by the patient other than warfarin, and the clinical symptoms related to the interaction were compiled. In addition, in vivo, in vitro, and clinical studies conducted on plants reported to be interacting in case reports were investigated, and the results obtained regarding the herbal products, dose, duration of use, study type, warfarin dose, and interaction mechanism were presented. Herbal products cause an interaction by inducing or inhibiting CPY2C9, CYP3A4, and CYP1A2 enzyme activities as well as P-glycoprotein, which play a role in warfarin metabolism. The responsibility of healthcare professionals and the importance of selling herbal products under the consultancy of healthcare personnel is emerging in preventing possible adverse drug reactions and toxic effects and ensuring rational drug use.