ERMENİSTAN HAREKÂTI SIRASINDA ARPAÇAY’IN BATISINDA ERMENİ MEZÂLİMİ VE TAHRİBÂTI (1920)

(ARMENIAN ATROCITIES AND DESTRUCTIONS IN THE WEST OF ARPAÇAY DURING ARMENIA ATTACK OF TURKISH ARMY (1920))

Özet

Bu çalışmada, 1920 yılında Türk ordusunun Kazım KarabekirPaşa'nın kumandasında Ermenilere karşı harekâtı sırasında, geri çekilenErmenilerin, Arpaçay Nehri'nin batısındaki köylerde gerçekleştirdiğimezâlim ve tahribât, arşiv belgeleri doğrultusunda objektif ve ilmî birbakış açısıyla ele alınmaktadır. Çalışma, 1920 senesinde Arpaçay'ınbatısında Oltu'nun Olur Kazası'na bağlı köylerin ve Kosor ve Bardıznahiyelerinin tüm köylerinin istatistikî verilerini ortaya koymaktadır. Bunagöre, köylerin nüfusu, köylerde kaç hanenin bulunduğu, zahire sayısı, sığırve ağnam sayısı ve Ermeniler tarafından katledilenlerin nasılkatledildikleri, hangi Ermeni çetesinin hangi köye girdiği ve kaç erkek,kadın ve kız çocuğu katlettiği bu istatistikî verilerde kayıtlıdır. Çalışma,dönem itibariyle köylerin demografik ve sosyoekonomik durumlarınıortaya koyduğu gibi Ermeni çetelerinin, sivil Müslüman-Türk nüfusu, nasılkatlettiklerini de gözler önüne sermektedir

Abstract

In this study, the massacres and destruction in the villages on thewest side of Arpaçay River carried out by the withdrawing Armeniansduring the Turkish army’s operations under Kazım Karabekir Pasha’scommand against Armenians in 1920 are objectively and scientificallyexamined through archival documents. The study reveals the statisticaldata of 1920 concerning the villages of Olur county in Oltu and of Kosorand Bardız towns. Accordingly, the populations of the villages, the numberof houses, stores of grain, cattle, and sheep, how those massacred by theArmenian were killed, which Armenian band entered which village, andhow many men, women, and girls they killed are recorded in thesestatistical data. The study, besides presenting the demographic and socioeconomic conditions of the villages, reveals how the Armenian bandsmassacred the civilian Muslim-Turk population