KENT MEYDANLARININ ERGONOMİK ÖLÇÜTLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: KADIKÖY RIHTIM MEYDANI ÖRNEĞİ

THE EVALUATION OF THE CITY SQUARES IN TERMS OF ERGONOMIC CRITERIA: A CASE STUDY OF KADIKÖY RIHTIM SQUARE

Özet

Kentlerin ortak mekânı olan kamusal alanlar,insanların fiziksel, algısal ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladıkları yerlerdir.İnsanların çevresiyle olan ilişkileri sonucunda kamusal alanların kendilerineait karakteristik özellikleri oluşur. Bu karakteristik özellikler sayesindekent kimliğinin ve kültürünün üretildiği alanlar haline gelirler. Kentmeydanları kent kültürünün, sosyal canlılığın ve farklı işlevlerin odağındaki kamusalalanların başında gelir. Bu anlamda, bütün yaş gruplarına, engelli, hasta,yaşlı, çocuk gibi bedensel farklılıkları olan bireylerin kullanım ihtiyaçlarınaeşit oranda cevap vermesi beklenir. Kullanım gereksinimlerini karşılarken,farklı kullanıcıların rahatının ve güvenliğinin de sağlanması; meydanlar vemeydanı oluşturan kentsel donatıların ergonomik ölçütlere uygun olaraktasarlanmasıyla gerçekleşir. Bu doğrultuda çalışmada, İstanbul ilinde kullanıcıçeşitliliği, kullanım yoğunluğu ve karma fonksiyonlu yapısı nedeniyle KadıköyRıhtım Meydanı mekânsal, görsel, termal ve işitsel konfor açısındanincelenmiştir. Meydandaki ergonomik koşullar gözlem ve yerinde ölçüm yoluylabelirlenmiştir. Meydanı deneyimleyen kentlilerle alanda görüşülerek uygulanan kullanıcımemnuniyeti anketiyle detaylı bir değerlendirme oluşturulmuştur. Bu anlamdaalanın engelli kullanımına uygun olmadığı gibi, işitsel ve termal konforaçısından da standartların oldukça gerisinde kaldığı ortaya çıkmıştır. Sonuçlar göstermektedir ki, kentsel donatıların tekilolarak ergonomik ölçütleri karşılaması meydanın kullanımında yeterli olmamakta,bütün olarak yeniden planlanması gerekmektedir. Kadıköy Rıhtım Meydanı gibidoğal çevre etkileşimi yoğun olan bir alanda temel ergonomik ve estetik ölçütlerdenuzak meydan tasarımıyla karşılaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusundaöncelikle özel olarak Kadıköy Rıhtım Meydanı'nın ergonomik açıdan daha iyi birseviyeye nasıl ulaşabileceği ve genel olarak kent meydanlarının tasarımındaergonominin nasıl katkı sağlayabileceği üzerine tartışılmıştır.

Abstract

Public spaces, which are the common spaces of cities, are the places where people meet their physical, perceptual and social needs. As a result of people's relations with the environment, the characteristic features of the public spaces are formed. They become areas where urban identity and culture are produced through characteristic features. The city squares are the main public areas of urban culture, social life and different functions. In this sense, it is expected that all age groups will respond equally to the usage needs of individuals with disabilities, patients, elderly and children. The comfort and safety of different users is ensured by designing the square and square urban building materials in accordance with the ergonomic criteria.In the study, Kadıköy Rıhtım Square has been investigated in terms of spatial, visual, thermal and auditory comfort due to its diversity, usage density and mixed function structure. The ergonomic conditions in the square were determined by observation and in situ measurement. A detailed evaluation has been created with the user satisfaction survey applied to the square experienced. It was found that the area was not suitable for handicapped use, and it was behind the standards in terms of auditory and thermal comfort.