Dergiler / Erdem / 2009 / Cilt: 0 - Sayı: 53
Türk Dilinin Tarihî Sözvarlığı Açısından Yazma Eser Nüshaları
- Dergi
- Erdem
- Sayfa
- 221–236
- DOI
- —
Özet
Bu yazıda Türk kültürünün tarihî mirası olan elyazmalarının nüshaları arasında görülen sözvarlığı farklılıkları işlenmiştir. Yazma eserlerin nüshaları arsındaki sözvarlığı farklılıklarının hangi boyutta olduğu, Behcetü’l-H. ada¯éik. fı¯ mevèiz.eti’l-h˘ ala¯éik., Süheyl ü Nev-baha¯r, 1640 Tarihli Narh Defteri ve özellikle Münebbihü’r-Ra¯k.idı¯’in nüshalarından örnekler verilerek ortaya konulmuştur. Yazma eserlerin nüshaları arasında görülen sözvarlığı ve dilbilgisel farklılıklar, genellikle müstensihin sözvarlığının nüshaya yansımasından ya da kopyaladığı eseri, sunduğu sosyal katmanın kültürel düzeyine ve dönemin dil özelliklerine göre yeniden uyarlamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Birkaç yazma eserin farklı tarihlerde ve yüzyıllarda çekimlenmiş nüshaları arasında yaptığımız karşılaştırmada, dildeki sözvarlığı ve dilbilgisel değişimlerin tespiti konusunda nüsha farklarının tarihî dil incelemelerinde çok önemli kaynaklar olduğu görülmüştür.
Abstract
In this study, the differences between the vocabulary of the manuscripts which are the heritage of the Turkish culture has been worked out. The differences of vocabulary among the manuscript has been shown by giving the examples from Behcetü’l-H. ada¯éik. fı¯ mevèiz.eti’l-h˘ ala¯éik., the Süheyl ü Nev-baha¯r, the Narh Books of 1640 and especially Münebbihü’r-Ra¯k. idı¯’in. The differences appeared in the vocabulary and grammar of the manuscripts are due to social and linguistic differences of the time has been determined. When the comparison among the different manuscripts prepared in different centuries are made, it appears that the vocabulary and the grammatical differences are very important sources for the analysis of languages.