Berlin Turfan Koleksiyonu’ndan Eski Uygurca Uṣṇīṣavijayānāma- dhāraṇī’nin Bir Fragmanı

A Fragment of Old Uyghur Uṣṇīṣavijayānāma- dhāraṇī from the Berlin Turfan Collection

Özet

Budist külliyata ilişkin metinlerin Eski Uygurcaya tercümesi Orta Asya Türk Budizmi’nin yazılı kaynaklarının oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Mahāyāna Budizmi ve Mahāyāna’nın bir formu olarak gelişen, büyü ve ritüel gibi ayine ilişkin uygulamaları ihtiva eden Ezoterik Budizm’e ait metinler de bunlar arasında yer alır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Ezoterik Budist inanç ve uygulamalara ilişkin unsurları ihtiva eden dhāraṇī sūtralardan biri de Sanskritçe Ārya-sarva-durgati-pariśodhana-uṣṇīṣavijayā-nāma-dhāraṇī’dir. Eski Uygurca Ārya-sarva-durgati-pariśodhana-uṣṇīṣavijayā-nāmadhāraṇī Berlin-Brandenburg Bilimler Akademisi’ndeki Turfan Koleksiyonu’nda saklanan blok baskı fragmanlardan oluşmaktadır. F.W.K. Müller tarafından Uigurica II içerisinde neşredilmiş olan bu Eski Uygurca eser Berlin Turfan Koleksiyonu’nda bulunan blok baskı metinler temelinde hazırlanmıştır. Müller neşrinin temelini oluşturan bu fragmanlara ek olarak metne ait olan bugün Berlin Turfan Koleksiyonu’nda U 2378a (T I T 301.500) arşiv numarasıyla korunan bir yazma fragman da mevcuttur. Bu yazma fragmanın neşri ve tercümesi temelinde, bu yazı şimdiye kadar yayımlanmamış olan yazmayı tanıtmayı, mevzubahis metne ilişkin açıklamalarda bulunmayı ve metnin dizininin hazırlanmasını amaçlamaktadır.

Abstract

Old Uyghur translations of Buddhist canonical texts have playeda predominant role in the emergence of written sources of CentralAsian Turkish Buddhism. Among these texts, there are also texts ofthe Esoteric Buddhism which has developed as a form of Mahāyānaand Mahāyāna Buddhism and contained liturgical practices suchas magic and ritual. One of the dhāraṇī sūtra, which containselements related to the esoteric Buddhist beliefs and practices thatconstitutes the subject of this paper, is Sanskrit Ārya-sarva-durgatipariśodhana-uṣṇīṣavijayā-nāma-dhāraṇī. Old Uyghur Ārya-sarvadurgati-pariśodhana-uṣṇīṣavijayā-nāma-dhāraṇī consists of blockprinted fragments preserved in the Turfan Collection at the Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanities. This Old Uyghurwork, which was published by F.W.K. Müller in the edition of UiguricaII, has been prepared on the basis of block prints in the Berlin TurfanCollection. In addition to these fragments, which constitute the basisof the Müller edition, there is also a fragment of manuscript of thistext, which is currently located in the Berlin Turfan Collection withthe archive number of U 2378a (T I T 301.500). Based on the edition and translation of this fragment of manuscript, this paper aims tointroduce the manuscript which has not been published until now, tomake explanations on the aforementioned manuscript, and to preparethe index of the text.