Dergiler / Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 55 - Sayı: 1

Sıvılaştırılmış Hümik Maddenin Yapay Yağış Koşulları Altında Yüzey Akış, Yüzey Akış ve Sıçrama ile Oluşan Toprak Kayıpları Üzerine Etkileri

Effects of Liquated Humic Substances on Runoff, Soil Losses by Runoff and by Splash under Artificial Rainfall Conditions

Sayfa
59–65
DOI
—

Özet

En önemli doğal kaynaklardan olan toprak, su ve rüzgâr erozyonuyla kaybolmaktadır. Toprak kayıplarını azaltmak için topraklara çeşitli organik materyaller ilave edilmektedir. Bu çalışmada, yüzey akış, yüzey akış ve sıçrama ile oluşan toprak kayıpları üzerine hümik maddelerin etkilerini incelemek için toprak yüzeyine yapay yağış koşullarında altında farklı dozlarda (0, 5, 10, 20 ve 40 ml l-1) sıvılaştırılmış humik maddeler uygulanmıştır. Sıvılaştırılmış humik maddeler, erozyon kapları içinde (30 x 30 x 15 cm; % 9 eğimli) bulunan toprak yüzeyine yeknesak olarak bir el pompasıyla püskürtülmüş ve daha sonra 1 saat yapay yağış (40 mm h-1) uygulanmıştır. Araştırma sonuçları; sıvılaştırılmış humik madde dozlarındaki artışların, yüzey akışı (% 24-45), yüzey akış (% 7-97) ve sıçramayla (% 3-37) oluşan toprak kayıplarını önemli düzeylerde azalttığını göstermiştir (P < 0.01).

Abstract

Soil, one of the most important natural resources, is lost by water and wind erosion. Addition of organic materials into the soils is commonly used for reducing soil and water losses. In this study liquated humic substances were applied at different doses (0, 5, 10, 20 and 40 ml l-1) to investigate its effects on runoff and soil losses caused by runoff and splash under artificial rainfall conditions on soil surface. Liquated humic substances were sprayed by a hand type pomp uniformly on the surface of the soil samples in the erosion pans (30 x 30 x 15 cm; at a slope of 9 %) and then simulated rainfall (40 mm h-1) was applied to these pans for 1 hour. The results indicated that, increases in humic substances doses reduced runoff (24-45 %), soil losses by runoff (7-97 %) and by splash (3-37 %), significantly (P < 0.01).

Anahtar kelimeler: Hümik madde, yüzey akış, toprak kaybı, sıçrama kaybı, yapay yağış