Sartre'da Sahip Olma Arzusunun Dönüşümü ve Özgürlük Şövalyesi Olarak İbrahim

Özet

Kendi varoluşuna bir temel arayışında insan gerçekliğine musallat olan, tatmin edilemez bir arzu olarak 'sahip olma' ya da 'kendine mal etme' olgusu, ötekine yönelik tutkusuzluğun dışsal bir ifadesidir. Bilme, anlama, gizemini çözme, tüketme ve özdeşleşme temelinde gerçekleşen tutkusuz yönelim, ötekini ele geçirip, ona hakim olma, dolayısıyla onun tüm haklarını kendinden yola çıkarak belirleme anlamında, onu kendi be-ninde özümseme olarak tüketir. Tüm var olanların ve ötekilerin ben'deki bu tüketilişi, sahip olanın yaratıcısı olduğu dünyanın sınırları içinde kendini tüketmesini ve özgürlük olarak açımlanmasının olanaksızlığını da birlikte getirir. Sahiplenenin sahiplenilenle birlikte tüketilmesi, insan varoluşunun kendi özgürlüğünü kendinden gizlemesi anlamında, kendinin belirlediği yazgıya mahkum olmasının göstergesidir. Bu mahkumiyetten kurtulmak, yazgının yazgısızlığa dönüşümü olanaklı mıdır? Sartre'ın yanıtı özgürlüğü temel değer olarak seçen, belirsiz varoluşu içinde kendini hiçlik olarak belirleyen bir yazgısızlığın, otantikliğe dönüşümün, sahiplenme düşününün saltanatını sonlandırıp, özgürce ötekine tanık olmaya yönelik açıklıkta, kendini tekil birey ola-rak duyumsamaya ilişkin bir çağrıdır. Bu çalışmada Sartre'ın bu çağrısı temelinde, Kikerkegaard'ın İbrahim figürünün kendi olmaklığa, mutlakla (özgürlükle) dolayımsız bir ilişkiye tırmanış öyküsünde açımlanan ötekine (İshak'a) tanık olma özgür kararının izleri sürülecektir.

Abstract

Possession or appropriation state as an insatiable desire, which haunts the human reality in the search for a core for self-existence ( authenticity) is an exterior expression of being passionless toward the other. Passionless intention, taking shape on the basis of knowing, comprehending, unravel-ling, exhausting and identifying, exhausts the other by digesting him in the own ego of the one intending to possess the other in terms of capturing the other and taking possession of him, therefore defining all the rights of the other based on the possessor's own self. Exhausting all the existences and others inside the ego results in the possessor's self-exhaustion in the World created by himself and his impossibility to be expounded as freedom. Ex-haustion of the possessing one together with the possessed one is a sign for the human' s self-condemnation to the fate sealed by himself in terms of human existence's hiding his self-freedom from himself. Is it possible to get rid of this condemnation and transform the fate to the fatelessness? Sartre's answer is a call to abolish the sovereignty of fatelessness, transformation to authenticity or dream of possession, which chooses the freedom as the core value and determines itself as non-being in its uncertain existence, and to feel the self as an individual in an openness to witness the other freely. In this study, the free decision of witnessing the other (İshak), which is expounded in Kierkegaard's İbrahim figure's story of climbing to be himself, to a relation un mediated by the absolute (freedom) on the basis of Sartre's call, will be traced.