Yaşlılarda kolon divertikülleri: Bir vaka-kontrol çalışması

Abdurrahman ŞAHİN, Nurettin TUNÇ, Ulvi DEMİREL, Orhan Kürşat POYRAZOĞLU, Bedrettin ORHAN, Mehmet YALNIZ, İbrahim Halil BAHÇECİOĞLU, Salih KILIÇ

Özet

Giriş ve Amaç: Divertikülozis sık görülen bir durumdur. Hastaların çoğun- da asemptomatik divertikülozis gözlenirken yaklaşık beşte birinde sempto- matik divertiküler hastalık gelişir. Divertikülozis gelişimi gençlikte nadirken, yaşlılıkta görülme sıklığı artar. Altmış beş yaş üstü erişkinlerin yarısından fazlasında divertiküller bulunur. Bu çalışmada, divertikül gelişen yaşlı has- taların klinik ve laboratuvar özelliklerinin belirlenmesi ve divertikülü olma- yanlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif vaka kontrol çalışması, 2011-2016 yılları arasında kolorektal kanser tara- ması için kolonoskopi yapılan 65 yaş üzeri bireyleri kapsamaktadır. Kolo- noskopi ile divertikülozis saptanan hastalar, divertikülozis saptanmayanlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma parametreleri demografik veriler, komorbid hastalıklar ve tam kan sayımı, biyokimya, eritrosit sedimantasyon hızı ve C-reaktif proteinden oluşan laboratuvar parametreleridir. Bulgular: Çalışma divertikülozis saptanan 175 hasta ve divertikülozisi olmayan yaş ile cinsi- yet yönünden benzer 175 hasta üzerine yapıldı. Ortalama yaş divertikülozis grubunda 75,3±5,6 yıl, kontrol grubunda 74,2±6,2 yıldı. Kadınlar divertikü- lozis grubunun %37'sini, kontrol grubunun %42'sini oluşturuyordu. Diver- tiküller hastaların %53'ünde sol kolonda, %9'unda sağ kolonda ve %38'inde bilateral yerleşimliydi. Gruplar arasında hipertansiyon, diyabetes mellitus ve hiperlipidemi bulunması açısından fark gözlenmedi. Ortanca eritrosit sedi- mantasyon hızı, divertikülozis grubunda, kontrol grubundan daha yüksekti [21 mm/saate karşı 17 mm/saat, p=0.03]. C-reaktif protein açısından gruplar arası fark saptanmadı [4 mg/L'e karşı 3,5 (1,1- 43,5) mg/L, p=0,71]. Gruplar arasında farklı tek biyokimyasal parametre kreatinindi. Ortanca kreatinin değeri divertikülozis grubunda [0,90 mg/dL (0,32-2,16)], kontrol grubuna göre [0,82 mg/dL (0,37-2,41)] daha yüksekti (p=0,005). Sonuç: Önceki çalışmaların aksine, bu çalışmada, kontrollerle karşılaştırıldığında, divertikülozisli hastalarda yüksek hipertansiyon pre- valansı saptanmadı. Bulgularımız, geriatrik popülasyonda, divertikülozisli hastalarda gözlenen daha yüksek kreatinin değerlerinin renal bozukluktan ziyade, iyi bilinen bir divertikülozis risk faktörü olan obezite ile ilişkili ola- bileceğini düşündürmektedir. Erişkin dönemde görülen obezite, ileri yaş- larda, protein-enerji malnütrisyonu ve sarkopeni gelişiminden kısmi olarak koruyucu olabilir. Divertikülozisli yaşlı hastalarda gözlenen yüksek eritrosit sedimantasyon hızı değerleri devam eden düşük düzey inflamasyonun indi- rekt bir göstergesi olabilir.

Abstract

Background and Aims: Diverticulosis is a very common condition. While most patients have asymptomatic diverticulosis, around one in five develops symptomatic diverticular disease. The development of diverticulosis is rare in youth, an increase in age being a major risk factor for the development of diverticulosis. Diverticula are found in more than one-half of adults over the age of 65 years. In this study, we aimed to investigate the clinical and laboratory features of geriatric patients who developed diverticulosis and to compare them to subjects with no diverticula. Materials and Methods: This retrospective case-control study included subjects aged over 65 years who underwent a colonoscopy in the period of 2011-2016 for an indication of colorectal cancer screening. Patients with diverticulosis as detected by a colonoscopy were compared to patients without diverticulosis. The compar- ison parameters included demographic data, comorbidities, and laboratory parameters, including a complete blood count, blood biochemistry, erythro- cyte sedimentation rate, and C-reactive protein. Results: The study included 175 patients with diverticulosis whose age and sex matched 175 patients without diverticulosis. The mean age was 75.3±5.6 years in the diverticulo- sis group and 74.2±6.2 years in the control group. Females comprised 37% of the diverticulosis group and 42% of the control group. Diverticula were predominantly left-sided in 53%, right-sided in 9%, and bilateral in 38%. There was no difference between the groups in terms of the presence of hy- pertension, diabetes mellitus, and hyperlipidemia. The median erythrocyte sedimentation rate was higher in the diverticulosis group than in the control group (21 mm/hour vs 17 mm/hour , p=0.03). We could not detect any difference between the groups in terms of C-reactive protein [4 mg/L vs 3.5 mg/L (1.1-43.5), p=0.71]. The only biochemical pa- rameter that was different between the groups was creatinine. The median creatinine was higher [0.90 mg/dL (0.32-2.16)] in the diverticulosis group when compared to the control group [0.82 mg/dL (0.37-2.41)] (p=0.005). Conclusions: Contrary to previous studies, we could not detect a higher prevalence of hypertension in patients with diverticulosis when compared to control subjects in this study. Our findings suggest that higher creatinine values in patients with diverticulosis may not be associated with a renal im- pairment in the geriatric population; instead, it may be related to obesity, which is a well-known factor for the development of diverticulosis. Obesity in adulthood may relatively contribute to protein-energy malnutrition and sarcopenia in those of an advanced age. A higher erythrocyte sedimentation rate may be an indirect marker of the ongoing low-grade inflammation in geriatric patients with diverticulosis.