Endoskopik sfinkterotomi sonrası kanama: Tek merkezli retrospektif çalışma

Erkan PARLAK, Erkin ÖZTAŞ, Selçuk DİŞİBEYAZ, Bülent ÖDEMİŞ, Ufuk Barış KUZU, Muhammet Yener AKPINAR, Hakan YILDIZ, Nuretdin SUNA, Diğdem ÖZER ETİK

Özet

Giriş ve Amaç: Endoskopik retrograt kolanjiyopankreatografi, pankreatobi-liyer hastalıklarda etkin bir tanı ve tedavi aracı olmakla beraber ciddi komp-likasyonlara sahip olan invaziv bir işlemdir. Endoskopik retrograt kolanji-yopankreatografiişleminin önemli komplikasyonlarından biri kanamadır. Retrospektif olarak tek merkezde yapılan bu çalışmanın amacı,endoskopik sfinkterotomi sonrası kanamanın sıklığını, derecesini, tipini, risk faktörlerini ve uygulanan tedavi yöntemlerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2008-Nisan 2013 tarihleri arasında merkezimizde çeşitli endikasyonlar ile endoskopik retrograt kolanjiyopankreatografi yapılan hastalara ait kayıtlar retrospektif olarak incelendi. Bu süre aralığında endoskopik retrograt kolan-jiyopankreatografi yapılan toplam 12.893 hastadan endoskopik sfinkteroto-mi yapılan naiv papillalı 6552 hasta vardı. Endoskopik sfinkterotomi sonrası kanama gelişen hastalar çalışma popülasyonunu oluşturdu. Bulgular: En-doskopik sfinkterotomi yapılan hastaların 81’inde (%1.23) kanama saptan-dı. Hastaların 46’sı (%56.8) kadın ve 35’i (%43.2) erkek idi. Yaş ortalaması 64.9 (18-89) yıl olarak saptandı. Erken kanama 50 (%61.7) ve geç kanama 31 (%38.3) hastada görüldü. Kanama derecesi 53 (%65.4) hastada hafif, 21 (%25.9) hastada orta ve 7 (%8.6) hastada şiddetli saptandı. Hastaların 41’ine(%50.6) epinefrin enjeksiyonu, 25’ine (%30.8) epinefrin enjeksiyonu ile he-ater probu kombinasyonu, 7’sine (%8.6) heater probu, 2’sine (%2.4) balon tamponadı, 3’üne (%3.7)’üne balon tamponadı ile epinefrin enjeksiyon kom-binasyonu, 2’sine (%2.4) tam kaplı metalik stent ve 1’ine (%1.2) hemoklips uygulandı. Endoskopik sfinkterotomi kanaması gelişen bu hastalarda cerrahi gereksinim ve mortalite olmadı. Sonuç: Endoskopik retrograt kolanjiyo-pankreatografi işleminin önemli komplikasyonlarından biri olan kanama, eski çalışmalara göre günümüzde insidansı azalmakla birlikte halen önem arzetmektedir. Çalışmamızda, son yıllarda literatürde bildirilen endoskopik sfinkterotomi sonrası kanama oranlarına benzer oranda (%1.23) saptandı. Aynı zamanda çalışmamız, endoskopik sfinkterotomi sonrası kanamalara er-ken tanı ve zamanında müdahalenin önemli olduğunu göstermektedir.

Abstract

Background and Aims: Endoscopic retrograde cholangiopancreatography is an effective diagnostic and therapeutic method; however, its invasive nature can lead to serious complications, including bleeding. The primary aim of this retrospective study, which was performed in a tertiary reference center, was to demonstrate the frequency, severity, and types of post-endoscopic sphincterotomy bleeding, identify the risk factors of post-endoscopic sphinc-terotomy bleeding, and determine the appropriate treatments for these pa-tients. Material and Methods: Medical information on patients treated with endoscopic retrograde cholangiopancreatography between February 2008 and April 2013 was examined retrospectively. In this period, a total of 12,893 patients were detected; 6552 of them had no previous endoscopic retro-grade cholangiopancreatography history. Patients with bleeding after endo-scopic sphincterotomy were included in the study. Results: The frequency of bleeding after endoscopic sphincterotomy was 1.23% (81 patients). The mean patient age was 64.9 (18–89) years, 46 patients were women (56.8%), and 35 patients were men (43.2%). Immediate bleeding was observed in 50 (61.7%) patients, and delayed bleeding was observed in 31 (38.3%) pa-tients. Most bleeding episodes were mild (53 patients, 65.4%), moderate bleeding was seen in 21 patients (25.9%), and severe bleeding was seen in 7 (8.6%) patients. Epinephrine injection alone was the most frequent treat-ment method (41 patients, 50.6%), followed by epinephrine injection plus heater probe (25 patients, 30.8%), heater probe alone (7 patients, 8.6%), epinephrine injection plus balloon tamponade (3 patients, 3.7%), balloon tamponade alone (2 patients, 2.4%), self-expandable full covered metal stent (2 patients, 2.4%), and endoclips alone (1 patient, 1.2%). These patients did not require surgery, and mortality was not observed. Conclusion: To date, the frequency of post- endoscopic sphincterotomy bleeding is lower than reported by older studies; nonetheless, bleeding is an important com-plication of endoscopic retrograde cholangiopancreatography. We found a 1.23% frequency of post-endoscopic sphincterotomy bleeding, in agreement with previous literature. Our study also demonstrates the importance of early diagnosis and prompt treatment of this complication.