Bilinen diabeti olmayan obez kadınlarda hiperinsülinemi ve reaktif hipoglisemi sıklığının araştırılması

The study of prevalance of hiperinsulinemia and reactive hypoglycemia in obese women without known diabetes

Haluk SARGIN, Mesut ŞEKER, Ali YAYLA, Hatice GÜNDÜZ, Yener KOÇ, Mehmet SARGIN

Özet

Amaç: Obezitenin insulin direncine yol açarak tip 2 diyabet riskini artırdığı bilinmektedir. Çalışmamızda bilinen diyabeti olmayan obez olgularda bozulmuş/diyabetik glukoz toleransı, hiperinsülinemi, insulin direnci sıklığını ve bunun diğer risk faktörleriyle ilişkisini araştırmayı amaçladık. Materyal - Metod: Bu çalışma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma hastanesi 1. İç Hastalıkları Kliniği Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları ünitesine şişmanlık şikayeti ile başvuran bilinen diyabet öyküsü ve ilaç kullanımı olmayan BKİ'i 30 kg/m'nin üzerinde olan ardışık 100 bayan hasta arasında yapılmıştır. Olgulara 75 gr glukoz ile insulin yanıtlı uzamış oral glukoz tolerans testi (OGTT) planlandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 100 olgunun yaş ortalamaları 42.2±12.3 yıl idi. Olguların BKI'leri ortalama 37.9±4.8 kg/m2, bel çevreleri ortalama 99.1±9.4 cm, bel/kalça oranları ortalama 0.82±0.05 bulundu. Olguların tamamına insulin yanıtlı 75 gr glukoz ile OGTT yapılmış olup O dk. glukoz düzeyi 94.4±10.5mg/dl, 60.dk. glukoz düzeyi 165.4±43.3 mg/dl, 120. dk glukoz düzeyi 122±40.2 mg/dl ve eşzamanlı olarak alınan insulin düzeyleri ortalama O.dk insülini 13.9±9.6 mU/ml, 60. dk. insulin düzeyi 123.01±74.1 mU/ml, 120. dk. insulin düzeyi 79.9±61.2 mU/ml bulundu. OGTT sonucunda 120. dk. kan glukoz düzeyine göre 26 olguda (%26) bozulmuş glukoz toleransı (IGT), 5 olguda (%5) tip 2 diyabet saptandı. Toplam 31 olguda (%31) IGT+tip 2 diyabet saptandı. OGTT'in 60. dakika glukoz düzeyleri değerlendirildiğinde ise; 23 olguda (%23) kan şekeri 200 mg/dl'nin üzerinde bulundu. Bu olguların 120. dakika kan glukoz düzeylerine göre de olguların 11'inde IGT, 5'inde DM bulunurken 7 olguda da normal sınırlarda saptandı. O. dk. insulin düzeyine göre 41 olguda (%41) bazal hiperinsülinemi (ins>12mU/ml) saptanırken, 60.dk. insulin düzeyinde ise 73 olguda (%73) hiperinsülinemi (ins>80 mU/ml) bulunmuştur. 120. dk insulin düzeyinde ise hiperinsülinemi (ins>60 mU/ml) yalnızca 49 olguda (%49) vardı. Olguların istatistiki analizlerinde BKI ile 120. dakika insulin düzeyleri arasında korelasyon saptanmadı. Yine BKI ile 120. dakika kan glukoz düzeyleri arasında korelasyon saptanmadı. Ancak bel çevresi artışı ile 60. dk. insulin düzeyi arasında pozitif bir korelasyon mevcuttu (p< 0.05).Sonuç: Obezitede post prandiyal hiperglisemi ve hiperinsülineminin saptanması için insulin yanıtlı OGTT yapılmasının yararlı olacağı düşünmekteyiz. Ayrıca obez vakalarda OGTT'de birinci saat kan glukoz ve insulin düzeylerinin de en az ikinci saat düzeyleri kadar dikkate alınması gerektiğini ve yine obezite vakalarında yüksek oranda hiperinsülinemi ve insulin direnci saptanmasının insulin direncini azaltan tedavi yaklaşımlarının özellikle metformin tedavisinin göz önünde bulundurulması gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract

Aim: It is known that, obesity increases the risk for type 2 diabetes via increasing insulin resistance. In our study, we aimed to study for the relationship between, impaired/diabetic glucose tolerance, hyperinsulinemia, insulin resistance and other risk factors, in obese patients with unknown diabetes. Material and Method: The study was performed on 10O consecutive female patients who were admitted to Dr. Lütfi Kırdar Education and Research Hospital, Internal Medicine Dept. Endocrinology-Metabolism Unit who had not known diabetes and whose BMI is over 30 kg/m2. A 75 gr elongated OGTT with the insulin responses were planned for the patients. Results: The patients average age was 42.2±12.3 years and BMI was 37.9Ş4.8 kg/m; waist circumference was 99.1 ±9.4 cm; waist/hip ratio was 0.82±0.05. A 75 grams oral glucose tolerance test with insulin responses is performed and the measured average levels were as follows; O.min glucose: 94.4±10.5 mg/dl; 60. min glucose: 165.4±43.3 mg/dl; 120. min glucose: 122±40.2 mg/dl and simultaneous insulin levels were; O. min insulin 13,9±9,6 mU/ml, eo.min insulin 123,01±74,1 mU/ml, and 120.min insulin 79,9±61,2 mU/ml. As the results evaluated for the 120.min blood glucose levels; 26 patients (26%) had impaired glucose tolerance (IGT), 5 patients had type 2 DM. Totally 31 patients (31%) had IGT+Type2 DM. As OGTT's eo.min.glucose level results were evaluated, 23 patients (23%) had blood glucose levels were over 200mg/dl. As these 23 patients' 120.min blood glucose levels were evaluated, 11 of them had IGT, 5 of them had DM, and 7 of them had the results in the normal range. According to the O.min insulin levels; It is founded that, 41 patients (41%) had basal hyperinsulinemia (insulin > 12 mil/ml); according to SO.min insulin levels, 73 patients (73%) had hyperinsulinemia. According to 120. min insulin levels, hyperinsulinemia was seen at only 49 patients.(49%).ln the statistical analysis of the patients, there was no correlation founded between, BMI and the 120.min insulin levels. BMI and 120. min glucose levels, also had no correlation. But there was a positive correlation between waist circumference and 60.min insulin levels. (p