Bağımsızlıktan Günümüze Bahreyn’de Şiîlik: Yapılar, Sorunlar ve Beklentiler

From Independence to The Present Shi'ism in Bahrain: Structures, Problems and Expectations

Özet

Bahreyn, bağımsızlığını kazandığı 1971 yılından günümüze kadar Kör-fez bölgesinin protesto ve sokak gös-terileriyle anılan huzursuz bir ülkesi olarak kabul edilir. Birçok çalışma ülkedeki bu sosyal huzursuzluk hali-nin, ülkenin mezhepsel yapısından kaynaklandığını iddia eder. Bu bağ-lamda demografik yapısının çoğun-luğu Şiî olan Bahreyn’in Sünnî bir aile tarafından yönetilmesinin ve uy-gulanan bazı ayrımcı politikaların so-runları derinleştirdiği üzerinde duru-lur. Diğer bazı çalışmalarda ise ülke-deki bu huzursuzluğun ana motivas-yonu olarak bölgede mezhepçi poli-tika güden İran ve Suudi Arabistan gibi devletler gösterilerek sorunlar iç dinamiklerden ziyade dış etkenler üzerinden açıklanmaya çalışılır. Bu çalışma ise Bahreyn’in bağımsızlık süreci ve sonrasında ülkedeki Şiî nü-fusun; siyasi, ekonomik ve toplumsal hayatta karşılaştıkları problemleri odağına yerleştirerek bütüncül bir yaklaşımla Şiî muhalefeti oluşturan iç ve dış dinamikleri ortaya çıkarmayı ve Bahreyn toplumunun bir parçası olarak Şiîlik olgusunu çeşitli açılar-dan tanıtmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma boyunca Bahreyn’de Şiî der-neklerin ve hüseyniyelerin Şiî kimli-ğin korunmasında ve Şiî kitleleri mo-bilize etmede önemli roller oynadığı vurgulanmıştır. Ayrıca İran İslam devriminin ülkedeki Şiî hareketlerin aktivizmine ivme kazandırmakla bir-likte Bahreyn Devleti’nin güvenlik politikalarını Şiîleri merkeze alarak oluşturmasına sebep olduğu tespit edilmiştir. Bu güvenlik öncelikli poli-tikaların ve baskıcı uygulamaların ise ülkedeki Sünnî-Şiî ayrımı soru-nunu derinleştirdiği sonucuna varıl-mıştır.

Abstract

Bahrain, which has been reputed by its protests and street demonstrations since it gained its independence in 1971, is considered as unsettled co-untry of the Gulf Region. Many studies regarding of Bahrain claim that this state of social turmoil is a result of sec-tarian structure of the country. In this regard, it is emphasized that the govern-ment of Bahrain, whose demographic structure is consist mostly of Shiite, by a Sunni family, and some discrimina-tory policies are carried out in the co-untry deepen the issues. On the other hand, in some other studies, the count-ries such as Iran and Saudi Arabia, which pursue sectarian policies in the region, are cited as the main motivation of the state of turmoil in the country. Therefore, the internal problems are considered as the consequences of the external factors rather than domestic dynamics. This study traces the internal and external dynamics that form the Shiite opposition in the country by focu-sing on the problems encountered by the Shiite population in the political, economic and social life of Bahrain du-ring and after the independence, and also aims to introduce the phenomenon of Shiism as a part of Bahraini society from distinct perspectives. It has been emphasized in this study that Shiite as-sociations and Husseiniyyes in Bahrain play significant roles in protecting the Shiite identity and mobilizing the Shiite masses. In addition, the Islamic revolu-tion in Iran accelerated the activism of the Shiite movements in the country, and also caused the Bahrain to estab-lish its security policies by putting the Shiites in the center. Finally, It has been concluded that these security-priority policies and repressive practices deepen the problem of Sunni-Shiite discrimina-tion in the country.