Belek özel çevre koruma alanı akarsularının su kalitelerinin ve kirleticilerinin değerlendirilmesi

Evaluation of water quality and pollutants of streams in Belek special environmental protection area

Özet

Bu çalışma, Belek Özel Çevre Koruma Alanı akarsularının bazı su kalite kriterleri bakımından değerlendirilmesi ile bu akarsuları kirleten unsurların gözlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, 18 ayrı noktadan Eylül-Ekim 1995 döneminde alınan su örneklerinde pH, elektriksel iletkenlik (E.C), sodyum (Na), potasyum $(K^+)$, kalsiyum $(Ca^{+2})$, magnezyum $(Mg^2)$, karbonat $(CO_3^{- 2})$, bikarbonat $(HCO_3)$, klor $(Cl^-)$, sülfat $(SO_4^{-2})$, askıdaki katı maddeler (AKM), biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ), kimyasal oksijen ihtiyacı (KOI) ve total azot (N) analizleri yapılmış aynca sodyum absorbsiyon oranı (SA), ve % Na değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Belek Özel Çevre Koruma Alanı akarsuları ana kirleticilerinin; yerleşim yerleri ile bazı turizm tesislerinin arıtılmayan atık suları ve tarımsal alanların drenaj suları olduğu gözlenmiştir. Su örneklerinin analiz sonuçlan su kirliliğinin, bu suların tarımsal sulama amaçlı kullanımlarını engeleyecek boyuta ulaşmadığını ancak, içme suyu olarak kul-lanımlarını engeleyecek düzeye ulaştığını göstermektedir. Su kirliliğini önleme amacıyla konut kooperatiflerinin ayrı ayrı inşa ettikleri su arıtma ünitelerinin amaca hizmet etmediği görülmüştür. Gerekli idari ve yasal düzenlemelerin yapılarak büyük ölçekli arıtma tesislerinin planlanması gerekli gözükmektedir. Yörenin coğrafi konumunun bu suların pazarlanabilmesi için uygun olması, yöredeki su kaynaklarının iyileştirilmesi için alınacak tedbirlerin gerçekleştirilebilmesi bakımından bize kolaylıklar sunmaktadır.

Abstract

This study was carried out to evaluate the water quality and to determine the main pollutants in the streams of Belek area. For this purpose, 18 water samples were taken from the area between September and October 1995. In water samples, analysis of pH, B.C., $Na^+$, K, $(Ca^{+2})$, $(Mg^2)$, $(CO_3^{- 2})$, HCO3-,$(Cl^-)$, $(SO_4^{-2})$, suspended solids (SS), $BOD_5$, COD and total N were carried out, and SAR and Na percentages were calculated. The results showed that the main pollution centers for the water streams of the area were settlement places, untreateated waste water from tourism centers and drainage waters of agricultural lands. The results of analysis showed that these waters can be used for irrigation but not for drinking. It was observed that the water purifying units separately built by estate cooperatives were not effective to prevent water pollution. Consequently, it is thought that it is necessary to build up waste water treatment units with high purifying capacity. The region where is a suitable geographic position to sale waters of the stream, give us possi-bility to improve water quality.