Büyükçekmece havza atmosferindeki $PM_{2.5}$ ve $PM_{10}$ partikül gruplarındaki metallerin istatistik dağılım özelliklerinin incelenmesi

Özet

Bu çalışmada Büyükçekmece gölü havzasında bir yıl süreyle toplanan atmosferik $PM_{2.5}$ ve $PM_{10}$ partikül gruplarında Cd, Cu, Ni, Pb ve Zn derişim değerleri tayin edilmiş olup yıllık ortalama değerler her iki grup için sırasıyla; 0,96 ng/m3, 18,7 ng/m3, 28,9 ng/m3, 54,8 ng/m3, 21,9 ng/m3 ve 1,29 ng/m3, 45,1 ng/m3, 62,0 ng/m3, 112 ng/m3, 33,0 ng/m3 olarak bulunmuştur. Elementlerin istatistik dağılım özellikleri incelenmiş olup epizot derişim alt sınır değerlerleri ve background derişim seviyeleri üst sınırları belirlenmiştir. Her bir metal için 10 ayrı frekans dağılım modeli test edilmiş, Ki-kare test (goodness-of-fit test) sonuçlarına göre veri setlerini en iyi tanımlayan modeller $PM_{2.5}$ partikül sınıfındaki Cd, Cu, Ni, Pb ve Zn elementleri için sırasıyla Weibull, Pearson5, Lognormal, LogLojistik ve Weibull; $PM_{10}$ partikül sınıfındaki Cd, Cu, Ni, Pb ve Zn elementleri için ise Pareto2, LogLojistik, LogLojistik, InvGauss ve Pareto2 olarak belirlenmiştir. Elde edilen matematiksel modeller yardımıyla veri setleri genişletilmiş ve 1 yıllık veri için %98 yüzdelik değerlerini temel alan önerilen kirletici sınır değerleri hesaplanmıştır. Bu değerler Cd, Cu, Ni, Pb ve Zn elementleri için $PM_{2.5}$ ve $PM_{10}$ gruplarında sırasıyla; 10,3 ng/m3, 213 ng/m3, 1625 ng/m3, 494 ng/m3, 592 ng/m3 ve 13,1 ng/m3, 270 ng/m3, 2158 ng/m3, 390 ng/m3, 1110 ng/m3 olarak hesaplanmıştır.