Yeni çevresel paradigma ölçeğiyle çiftçilerin çevre tutumunun belirlenmesi: İzmir ili Torbalı ilçesi örneği

An application of the new environmental paradigm to determinig environmental attitudes of farmers: the case of Izmir, Torbali

Özet

Çalışmanın amacı, Izmir ili Torbalı ilçesindeki çiftçilerin çevreye karşı tutumlarını ve çevre duyarlılıklarını yeni çevresel paradigma ölçeği kullanarak belirlemektir. Bu amaçla, çiftçilere 13 ifade sunulmuş ve her bir ifadeye katılma dereceleri likert ölçek yardımıyla belirlenmiştir. Yörede çevre tutumu ortalama 3,62 olarak belirlenmiştir. Buradan yöre çiftçilerinin doğal çevreyi orta derecede önemsediği sonucunu çıkarmak mümkündür. Çiftçilerin çevresel tutumunu belirleyen temel faktörleri ortaya koymak amacıyla, yeni çevresel paradigma değişkenleri için faktör analizi yapılmıştır. Araştırma yöresindeki çiftçilerin çevre tutumunu belirlemeye yönelik olarak "ekolojik denge", "çevre ve canlılar", "doğal kaynaklar" ve "doğa" olmak üzere dört faktör grubu saptanmıştır. Faktör analizi sonuçlarına göre yöre çiftçilerinin çevre tutumlarını belirleyen faktörler dikkate alınarak kümeleme analizi yapılmıştır. Kümeleme analizi sonucunda, araştırma yöresindeki çiftçilerin çevre tutumu konusunda üç gruba ayrıldıkları görülmüştür. Çiftçilerin %49,5'ini oluşturan birinci grup çevre konusunda "duyarlılar", %21,5'ini oluşturan ikinci grup "ılımlılar", %29'unu oluşturan üçüncü grubu ise "düşük duyarlılar" şeklinde isimlendirilmiştir. Araştırma yöresindeki çiftçilerin çevre tutumunu etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla iki farklı model tahmin edilmiştir. Birinci modelde, kümeleme analiziyle elde edilen çiftçi grupları arasında çevre tutumunun değişimini belirlemek amaçlanmıştır. Ikinci modelde ise, daha çok çiftçilerin kişisel değerlendirmelerine yönelik değişkenler kullanılarak tahmin edilmiştir. Çiftçilerin eğitim düzeyi arttıkça, çevre tutumlarında olumlu yönde bir artış görülmektedir. Çevre tutumunun çiftçi yaşına bağlı olmadığını söylemek mümkündür. Toplam işletme arazisi arttıkça çevreye karşı duyarlılık da artmaktadır. Yöre çiftçilerinin borçlarını ödemeye verdikleri ağırlık arttıkça, çevre duyarlılıkları ise azalmaktadır. Çiftçilerin tarımsal faaliyetlerde risk alma olasılıkları arttıkça, çevresel tutumları yine azalmaktadır.

Abstract

The aim of this study is to determine the environmental attitudes and sensitivity levels of the farmers in Torbali district by the New Environmental Paradigm. thirteen expressions are provided to the farmers and the their agreement degrees are obtained using likert scale. The environmental attitude of the farmers in the district is calculated as 3,62. The result shows that the farmers consider natural environment moderately. Factor analysis is used for the variables of the new environmental paradigm to determine the environmental attitudes of the farmers in the same groups. Four different groups were elicited regarding the environmental attitudes as "ecological balance", "environment and living things", "natural resources" and "nature". Factor analysis scores were used in the cluster analysis which refers to three different groups. 49,5 of the farmers were named as "sensitive", 21,5% "moderate" and 29% "less sensitive". Two different models were estimated for discerning the effects of the factors on the environmental attitudes. The more the farmers are educated, the more sensitive attitudes they have. Furthermore, the farmers having more land are more sensitive to the environment. Risk lover farmers are less sensitive to the environment.