Doğu Akdeniz'de akarsu etkisindeki kıyısal bölge sularının özelliklerinin açık denizdekiler ile karşılaştırılması

Comparison of offshore and river-ınfluenced coastal waters in the Eastern Mediterranean

Özet

Çevresel koşullara ve besin tuzları (inorganik fosfat, nitrat ve silikat) girdisine bağlı olarak, denizlerde organik madde üretim hızı, biyokütle yoğunluğu ve kimyasal kompozisyonu zaman-mekan ölçekli değişimler gösterir. Doğu Akdeniz, dünyanın besin tuzlarınca en fakir denizlerindendir. Bölgenin yüzey sularında inorganik fosfat 10-20 nM, nitrat ise 0,10-0,30 μM aralığında değişim gösterir ve fosfat birincil üretimi sınırlayıcı besin maddesidir. Klasik yöntemlerle fosfat ölçüm tayin sınırı (20 nM) oldukça yüksek olduğundan, literatürde Doğu Akdeniz yüzey deniz suyu N/P (nitrat/fosfat) oranı güvenilir olarak verilememiştir. Bu çalışmada, çözünmüş inorganik fosfat (PO4) derişimi, ilk kez magnezyuma bağlı çökeltme (MAGIC) tekniği uygulanıp (1 nM hassasiyet), ön zenginleştirme yapılarak ölçülmüştür. Doğu Akdeniz'de besin tuzları ve hidrografik parametrelerin değişimini incelemek amacıyla, akarsu girdisi etkisindeki Mersin-Erdemli bölgesi kıyı sularındaki üç istasyondan, 2003 yılı Aralık ayında örneklemeler yapılmıştır. Açık denizdeki referans istasyonlardan karşılaştırma amaçlı örnekler alınmıştır. Besin tuzları derişimleri, düşük debili fakat silikat ve nitratça zengin Lamas Çayı'nın sürekli etkisi altında kalan kıyı istasyondan açık istasyona doğru yüzey suyunda genel olarak azalma (çözünmüş inorganik fosfat 0,018- 0,009 μM; nitrat 0,40-0,06 μM; reaktif silikat 1,76-1,69 μM) dip suda ise artma (çözünmüş inorganik fosfat 0,024-0,214 μM; nitrat 0,35-5,52 μM; reaktif silikat 1,77-13,78 μM) eğilimi göstermektedir.

Abstract

Depending on the environmental condition and antropogenic nutrient supply, organic matter production and chemical composition show spatial and temporal variabilities in marine environment. The Eastern Mediterranean is known to be one of the oligotrophic seas, where the surface inorganic phosphate and nitrate concentrations vary in the range of 10 to 20 nM and 0.10 to 0.30 μM, respectively. Primary production is, therefore, mainly controlled by phosphate. The exceptionally low phosphate concentrations have limited reliable estimates of the N/P (nitrate/phosphate) ratio by traditional measurement methods. In this study, we have used Magnesium induced coprecipitation (MAGIC) technique to measure inorganic phosphate with a sensitivity of 1 nM. Changes in nutrient and hydrographic conditions are monitored at three near-shore stations on Erdemli (Mersin) coastal zone and four off-shore stations in December 2003. Nutrient concentrations in the surface water displayed a strong offshore gradient, decreasing from 0.018 to 0.009 μM for phosphate; 0.40 to 0.06 μM for nitrate; 1.76 to 1.69 μM for reactive silicate towards open sea. On the other hand, deep water concentrations exhibited an opposite trend; phosphate rises from 0.024 to 0.214 μM, nitrate from 0.35 to 5.52 μM, reactive silicate from 1.77 to 13.78 μM in the region.