Bitki örtüsü ve yetişme ortamı ilişkilerinin yorumlanmasında atama ve sınıflandırma yöntemlerinin kullanımı: Çukurova Deltaları örneği

Using ordination and classification methods to interpret vegetation and habitat relations: The Cukurova Deltas case

Özet

Bu çalışmada biyolojik ve fiziksel çevreye ait verilerin ilişkilendirilmesinde çok değişkenli istatistiksel analiz tekniklerinin (ÇDİAT) kullanılması ve bu yolla ÇDİ yöntemlerinin ekolojik çalışmalarla bütünleştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, araştırma alanı olarak seçilen ve Çukurova Deltaları şeklinde adlandırılan kıyı alanındaki vejetasyonları temsil eden türler ve örnek alanlar benzerliklerine göre sınıflandırılmıştır. Bu kapsamda sınıflama yöntemi olan kümeleme analizi PC-ORD 4.10 yazılımı kullanılmıştır. Vejetasyon analizi kayıtlarında yer alan 85 örnek alan ruderal ve doğala yakın alanlar olmak üzere 2 ana grupta toplanmıştır. Ruderal alanlar kendi içinde ayrı bir grup oluştururken, doğala yakın alanlar ise 4 alt grupta toplanmıştır. Örnek alanlardan elde edilen 181 bitki taksonunun dağılımını görmek amacıyla uygulanan kümeleme analizinde ise tür çeşitliliğinin fazla olması nedeniyle 2 ana grup altında 14 alt grup oluştuğu görülmüştür. Deltadaki örnek alanların ve türlerin biyotop tipi, tür sayısı, toplam örtülülük, denizden yükseklik ve eğim gibi çevresel değişkenlerinden ne ölçüde etkilendiğini ortaya koymak amacıyla atama metotlarından Kanonik Uyum Analizi (KUA), MVSP 3.13I yazılımı ile uygulanmıştır. Çalışmada beş çevresel değişkenden biyotop tipi ve toplam örtülülüğün alan ve tür gruplarının oluşumunda en önemli iki çevresel değişken olduğu, buna karşın eğimin nispi öneminin düşük olduğu sonucuna varılmıştır

Abstract

In this study, using multivariate statistical technics to associate biological and physical environment, thus integrating multivariate statistical technics with ecological studies have been targeted. To this end, species which represent the vegetation in coastal zone, selected as the study area, called "Cukurova Deltas", and sample areas have been classified with respect to their similarities. In this context, clustered analysis as a classification method has been conducted with the PC-ORD 4.10. 85 sample areas which took place in the vegetation analysis records have been aggregated to 2 main groups, ruderal and semi-natural. Ruderal areas have formed a distinct group in theirselves while semi- natural areas have aggregated to 4 sub-groups (clusters). The results of the cluster analysis to observe the distribution of 181 plant taxons acquired from the sample areas indicate 14 sub-groups under 2 main groups. The canonical correspondence analysis has been conducted with MVSP 3.13I to put forward the magnitude of the relationship between sample areas, species and environmental variables like biotope type, number of species, total covertness, elevation and slope. In this study, it has been reached that biotope type and total covertness have been the most important environmental variables while slope has been relatively less important considering area and species forming.