Trabzon kentindeki çizgisel bitki kompozisyonlarının tür çeşitliliği ile işlevsel ve görsel değerleri üzerine bir araştırma

A study on Linear plant compositions' functionality, visuality and species diversity assessment in Trabzon city

Özet

Çizgisel bitki kompozisyonları kırsal peyzajla kentsel peyzaj arasında bir köprü görevi üstlenir. Kırsal peyzajda yoğun olan yeşil alanlar kentsel peyzajda hızlı yapılaşmayla birlikte azalmaktadır. Bu sorun kentsel peyzajda yeþil alanların çizgisel olarak tasarlanması ile çözümlenmiştir. Tasarlanan bu kompozisyonlar kentte yeşil koridorları oluşturmakla birlikte insanlara dekoratif olarak görsel güzellikler sunar ve birçok işlevsel özellikleriyle de kullanılırlar. Kent peyzajı açısından önemli olan çizgisel bitki kompozisyonları Trabzon kentinde üç farklı amaçla incelenmiştir. Bunlardan ilki, bu kompozisyonların oluşumunda kullanılan bitki türlerinin belirlenmesi, ikincisi kompozisyonların kullanım alanlarına göre işlevsel özelliklerinin ortaya konulması, üçüncüsü ise yine belirlenen alanlardaki kompozisyonların kullanıcı tercihlerinin ve görsel algıdaki farklılıklarının belirlenmesidir. Yapılan çalışmada Ligustrum japonicum, Biota orientalis ve Hydrangea macrophylla başta olmak üzere toplam 32 adet bitki türü belirlenmiştir. Çizgisel bitki kompozisyonları yerleşim alanlarında %78, açık yeşil alanlarda %50 oranla bariyer, kurumsal alanlarda %40 oranla sınır, endüstriyel alanlarda %86 oranla perdeleyici, ulaşım alanlarında ise %87 oranla ayırıcı işlevi ile kullanılmıştır. Çizgisel bitki kompozisyonlarının kullanıcı ve fotoğraflara göre görsel kalitesi analizi ile araştırılmıştır. Elde edilen veriler ışığında %95 güven ile kullanıcı ve görsel kalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (P

Abstract

Linear plant compositions establish a connection between rural and urban landscapes. The green fields, which are abundant in rural areas, are diminished in urban spaces due to rapid urbanization. This problem can be solved by using linear planting techniques in urbanized places. Nearby establishing green corridors in cities, linear planting serve as very nice visual compositions and provide functionalities. Linear plant compositions, which are quite important for the city, were examined owing to 3 different purposes. The first is the identifying of the plants having been used in linear green compositions. The second is the determining of the functional differences while the last one is preference and visual perception differences depending on users. In this study, totally 32 species were identified. Ligustrum japonicum, Biota orientalis and Hydrangea macrophylla were recorded as the most common species. These linear compositions were used as barrier with the rate of 78% in residential areas and 50% in open green spaces, as border with the rate of 40% in public spaces, as curtain with the rate of 86 in public areas, as separator with the rate of 87% in transportation areas. Visual quality of linear compositions was assessed by using analysis. Statistically reliable (%95) P