Farklı sulama yöntemlerinin topraktan karbondioksit ($CO _2$) çıkışı üzerine etkisi

Özet

Küresel ısınma ve sera gazı oluşumu son yılların önemli çalışma alanlarından biridir. Sera gazlarının kaynakları çok çeşitli olmakla birlikte bunlardan biri de tarımsal etkinliklerdir. Bu etkinlikler sırasında topraktan $CO _2$ gazı çıkmaktadır. Bitkisel üretimde bitki su gereksinimi çeşitli sulama yöntemleri kullanılarak karşılanmaktadır. Bu yöntemlerin en sık kullanılanları, damla sulama, yağmurlama sulama ve yüzey sulama yöntemleridir. Damla sulama son yıllarda daha az su kullanımı nedeniyle yaygınlaşma eğilimindedir. Bu çalışma, damla sulama, yağmurlama sulama ve yüzey sulama yöntemlerinin kullanıldığı M9 anacına aşılı Jersey Mac çeşidinin yer aldığı elma bahçesinde yürütülmüştür. Denemede bu yöntemlere göre sulama yapıldıktan sonra topraktan $CO _2$ çıkışı ölçülmüştür. Ölçüm sonuçlarına göre; damla sulama, yağmurlama sulama ve yüzey sulamada sırasıyla 0,065, 0,071 ve 0,084 g.$CO _2$.$m^ {-2}h^ {-1}$ karbondioksit değerleri elde edilmiştir. Topraktan buharlaşma ise sırasıyla; 8,06, 8,85 ve 8,95 g.$H _2$O.$m^ {-2}h^ {-1}$ değerleri olarak elde edilmiştir. Topraktan $CO _2$ çıkışları ve buharlaþma değerleri arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır (P>0,05). Ancak bu sonuçlar, damla sulama yönteminde $CO _2$ çıkışı ve buharlaşma değerlerinde azalma eğiliminin görüldüğünü göstermektedir.

Abstract

Global warming and greenhouse gas emission are one of the important researches in recent years. There are a wide range of greenhouse gas resources and one of them is agricultural activities. During agricultural activities $CO _2$ emission from soil occurs. Water requirement in plant production is met by using various irrigation methods. The most widely used methods are drip irrigation, sprinkler irrigation and surface irrigation. Drip irrigation in recent years has been preferred due to its less water use. This study was carried out to determine soil $CO _2$ emission in apple orchard of Jersey Mac apple cultivars grafted on M9 which was irrigated by drip irrigation, sprinkler irrigation and surface irrigation methods. In the study, soil $CO _2$ flux was measured after irrigation. $CO _2$ flux of drip, sprinkler and surface irrigation was 0.065, 0.071 and 0.084 g.$CO _2$.$m^ {-2}h^ {-1}$, respectively. Evaporation from the soil was 8.06, 8.85 and 8.95 g.$H _2$O.$m^ {-2}h^ {-1}$ for drip, sprinkler and surface irrigation, respectively. Even though there were no significant differences among irrigation methods in terms of $CO _2$ flux and evaporation value (P>0.05), these results indicated that $CO _2$ emission and evaporation values in drip irrigation method tended to decrease.