İzmir-Karaburun yarımadası'nın biyosfer rezerv alanı olarak planlanması

Özet

Biyosfer Rezerv Alanları; insanı soyutlamadan, koruma çabasının içine dahil eden özel bir kategoridir. Doğal ve kültürel kaynaklar yönünden uluslararası ölçekte öneme sahip alanlar, 1970 yılından bu yana UNESCO'nun insan ve Biyosfer Programı tarafından tescillenmektedir. Dünyada 105 ülkeden 531 biyosfer rezerv alanından yalnızca bir tanesi (Camili (Macahel) Köyü-Artvin) ülkemize aittir. Araştırma; ülkemiz için yeni olan biyosfer rezerv kavramını tanıtmak, küresel ölçekte önemli bir alan olan Karaburun Yarımadası'na dikkati çekmek ve alanın koruma-kullanım sorununa çözüm bulmak amacını taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilk aşamada alanın biyolojik-kültürel önemi ve alanı tehdit eden faktörler anlatılmıştır. Korunması gereken türler, habitatlar ve alan kullanımı temel alınarak koruma-kullanım öncelik ve hedeflerine göre biyosfer rezerv alan bölgelemesi gerçekleştirilmiştir. Bölgeleme sonucunda alanın % 8 i korumayı temel alan Çekirdek Bölge, % 48 i denetimli kullanıma izin veren ve korumaya destek olan Tampon Bölge, %44 ü Gelişme Bölgesi olarak belirlenmiştir.

Abstract

Biosphere Reserve Areas are a special category which includes the conservation attempts without alienating from human. The areas of special international interest in terms of natural and cultural resources are officially registered by the Man and The Biosphere Program of UNESCO from 1970. Only one of the 531 biosphere areas from 105 countries in the World belongs to our country (Camili (Macahel) Village - Artvin). The research aims to present the biosphere reserve concept which is new for our country, to attract attention to Karaburun Peninsula which is a significant area in global scale and to find a way for the conservation-usage problem of the area. In accordance with this purpose, in the first step the biological and cultural significance of the area and threatening factors have been described. Zoning of biosphere reserve area has been carried out in accordance with priority and targets of conservation-usage on species which are needed to be conserved, habitats and area usage basis. In consequence of zoning, 8 % of the area is determined as Core Zone which bases the conservation, 48 % as Buffer Zone which permits controlled usage and supports conservation and 44 % as Development Zone.