Evaluation of natural dyeing of leather with Rubia tinctorum extract

Derinin Rubia tinctorum ekstraktı ile Doğal boyanabilirliğinin değerlendirilmesi

Özet

Ekolojik dengeyi bozmadan, insan ve çevre sağlığına zarar vermeden deri ve tekstil ürünleri üretilmesi, üzerinde durulması gereken önemli bir husustur. Bu çalışmada; %100 doğal bir boyarmadde olan ve Rubia tinctorum ekstraktı olarak bilinen kök boya ile derinin boyanma koşulları araştırılmıştır. Boyamalarda farklı renkler elde etmek ve rengin haslıklarını geliştirmek için potasyum alüminyum sülfat $[KAI(SO _4) _2.12H _2O]$, bakır sülfat $[CuSO_4.5H _2O]$ ve demir sülfat $[FeSO _4.7H _2O]$ gibi 3 farklı mordan kullanılarak derilere ön mordanlama ve son mordanlama işlemleri uygulanmıştır. Çalışmalar krom ve bitkisel tabaklanmış deriler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Boyanan derilerin renk ölçümleri Minolta CM-508d marka spektrofotometre, boyarmadde tüketimleri ise Shimadzu UV-1601 PC UV-Visible marka spektrofotometre kullanılarak analiz edilmiştir. Mamül hale gelen derilerde sürtme haslığı testi TS EN ISO 11640, ter haslığı TS EN ISO 11641, ışık haslığı analizleri ise ISO 105-B02 standart metotlarına göre yapılmış ve sonuçlar kıyaslamalı olarak incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre elde edilen renk ve renk haslığı değerlerinin kullanılan tabaklama yöntemi, mordanlama yöntemi ve mordan tipine göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen renk haslığı değerleri 3/4 ve 5 arasındaki haslık değerleri ile genel olarak iyi seviyelerde bulunmuştur. Farklı ekstraksiyon yöntemleri, farklı mordanlar ve mordanlama yöntemleri elde edilen sonuçların optimizasyonu açısından ileride yapılacak yeni çalışmalar için önerilebilir.

Abstract

The aspect of producing leather and textile products without impacting on the ecological balance, affecting both human and environmental health, is an important focal point to be pursued. Therefore, to address some of these issues a study was conducted to evaluate the efficiency of dyeing leather with madder, which is a 100% natural dyestuff from the extract of Rubia tinctorum and ascertain its friendly attributes to the environment. Treatment designs in the study included pre and post mordanting methods which were applied to selected types of leather and subsequently subjected to three different mordants: potassium aluminium sulphate $[KAI(SO _4) _2.12H _2O]$, copper sulphate $[CuSO _4.5H _2O]$ and ferro sulphate $[FeSO _4.7H _2O]$. This approach was done to potentially obtain different colors and improve color fastnesses. In this study, the investigation was based on two primary source of tanned material, chrome and vegetable tanned leathers. Color measurements of the dyed leathers were carried out using a Minolta CM-508d brand spectrophotometer. On the other hand, dyestuff exhaustions were determined using a Shimadzu UV-1601 PC UV-Visible spectrophotometer. On the finished leather products, parameters such as color fastness to rubbing was determined with, the TS EN ISO 11640, color fastness to perspiration with, the TS EN ISO 11641, and color fastness to light with, the ISO 105-B02 standard method. Moreover these parameters were comparatively analyzed and reported. The results eventually indicated that the obtained color and color fastness values varied according to; the type of tanning method, mordanting method, and mordant type. Most of the result values obtained were generally at satisfactory levels which were between 3/4 and 5 fastness values. Different extraction methods, different mordants, and mordanting methods to be carried out in future are suggested so as to optimize the results of the current study.