Ham kompost ve ekstraksiyon işlemine tabi tutulmuş kompost numunelerinin karakterizasyonları ve bitkiye yarayışlılıkları açısından karşılaştırılması

The Comparison of raw compost and extracted compost samples depending on characterization and phytotoxicity

Özet

Bu çalışmada, komposttan ağır metal giderimi için gerçekleştirilen ekstraksiyon işleminin kompost yapısına ve bitki yetiştirme özelliklerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kompost numunelerinin (ham kompost, $Na _2$EDTA ve $Na _2S _2O -5$ karışımı ve melas hidrolizatıyla ekstrakte edilmiş kompost) çeşitli yöntemler ile karakterizasyonu yapılmış ve XRD, SEM ve IR analizleri ile yapısal incelemeleri gerçekleştirilmiştir. XRD ve FTIR analizleri ekstraksiyon deneyleri sonrasında kompost içerisinde kalan metal bileşiklerinin genellikle silikatlar formunda oldukları belirlenmiştir. SEM fotoğrafları incelendiğinde ham kompost numunesi ile çeşitli çözeltiler ile ekstrakte edilmiş kompost numuneleri arasında morfolojik açıdan önemli bir fark olmadığı gözlenmiştir. Bitkiye uygunluk deneylerinde melas hidrolizatı ile ekstrakte edilmiş kompost numunelerinden iyi sonuç alınamamasının ortamdaki Ca fazlalığı ve P eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. En iyi gelişme 0,01 M $Na _2$EDTA ve 0,1 M $Na _2S _2O -5$ içeren çözelti ile ekstrakte edilmiş kompost kullanıldığında, %25'lik kompost karışımı için %97 bitkiye uygunluk yüzdesi ile elde edilmiştir. Çalışma sonucunda,$Na _2$EDTA ve $Na _2S _2O -5$ karışımı ve melas hidrolizatıyla ekstaksiyon işleminin kompostun karakterizasyonunda önemli sayılabilecek değişikliklere neden olduğu ve bitkiye yarayışlılığını da etkilediği görülmüştür.

Abstract

In this study, the effect of extraction process on the compost structure and its plant growing characteristic was investigated. Compost samples (raw compost sample taken from compost production facility and compost samples extracted with $Na _2$EDTA and $Na _2S _2O -5$ mixture or molasses hydrolyzate) have been characterized and these samples structures were examinated by XRD, SEM and IR analysis. The experiments of compliance with the plant (phytotoxicity experiments) have been conducted to determine the plant growing characteristic of the compost samples. When the results obtained from experimental studies were evaluated, it was determined that the best plant growing were achieved using 0.01 M $Na _2EDTA-0.1 M Na _2S _2O _5$ solution. The plant growing efficiency value was 97% for 25% compost:soil mixture. When the results obtained from studies were evaluated, it was determined that extraction processes caused both remarkable changes in compost characteristics and compliance with plant.