Dergiler / Ekoloji / 2012 / Cilt: 21 - Sayı: 83
Yeniçağa Gölü’nde (Bolu-Türkiye) su, sediment ve kerevitteki (Astacus leptodactylus) bazı ağır metallerin birikimi üzerine bir ön çalışma
- Dergi
- Ekoloji
- Sayfa
- 68–76
- DOI
- —
Özet
Yeniçağa Gölü’nde (Bolu) gerçekleştirilen bu çalışmada amaç; su, sediment ve kerevitlerdeki (Astacus leptodactylus ) bazı ağır metal birikimlerini (Cr, Cd, Mn, Pb) saptamaktır. Kerevitlerin dış iskelet, solungaç, hepatopankreas ve abdominal kas dokuları analiz edilmiş, ağır metallerin kerevit dokularındaki birikim düzeylerinin anlamlılığı araştırılmıştır. Solungaçlardaki birikim; analizi yapılan metaller için, tüm dokulara göre %95 anlamlılık düzeyinde daha fazla bulunmuştur. Bu ağır metaller içinde, en fazla birikim yapanın Mn olduğu saptanmıştır. Kas dokusundaki Cd ve Pb değerleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın yayınladığı Türk Gıda Kodeksi’ndeki kerevit eti ve kabuklular sınıfı için düzenlenmiş Avrupa Birliği EC normlarının, üst limitin 4 katından daha fazla olduğu görülmüştür. Esansiyel olması sebebiyle gıdalar için üst limiti olmayan Mn, Sağlık Bakanlığı’nın içme suyu kriterleriyle kıyaslanmıştır. Kas dokudaki Mn birikiminin, içme suyu limitinin 380 kat üstünde olduğu görülmüştür. Cr düzeyi 12-13 μg/g olan limitlerin altında kalmıştır. Suda Cd, Cr, Mn, Pb için sırasıyla 35 μg/L, 42 μg/L, 183 μg/L, 19 μg/L sedimentte ise sırasıyla 0,8 μg/g, 92,8 μg/g, 1143 μg/g, 16 μg/g bulunmuştur. Ayrıca bu ağır metaller için; göl suyu, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın su kirliliği kontrolü yönetmeliği ile kıyaslanmıştır. Cd’nin 4. Sınıf, Pb, Mn ve Cr’nin ise 2. Sınıf su kriterleriyle örtüştüğü belirlenmiştir. Sonuç olarak; araştırmanın yürütüldüğü Yeniçağa Gölü’ndeki su, sediment ve kerevitteki ağır metal birikiminin ekosistem ve insan sağlığı açısından tehlikeli boyutlarda olduğu bulunmuştur.
Abstract
The aim of this research which was done in Yeniçağa Lake (Bolu) was to determine some heavy metals (Cr, Cd, Mn, Pb) in water, sediments and crayfish (Astacus leptodactylus ). Exosceleton, gills, hepatopancreas, abdominal muscle of crayfish were analysed and the significance of accumulations in the crayfish tissues was searched for these heavy metals. The accumulation in gills for these heavy metals is higher than the other tissues at the significant level of 95%. It was detected that Mn had higher accumulation in these heavy metals. The level of Cd and Pb in muscle tissue was more than 4 times level of Turkish food codex which was published by Ministry of Agriculture and Rural Affairs and European Union’s regulations (EC) for crayfish and crustaceans. Mn which did not have maximum legal limit for any foods the reason of being essential, was compared with drinking water criteria of Ministry of health. Mn accumulation in muscle tissue is determined 380 times higher than drinking water limits. Cr accumulation is lower than 12-13 μg/g limit. In the water Cd, Cr, Mn, Pb 35 μg/L, 42 μg/L, 183 μg/L, 19 μg/L and in the sediments Cd, Cr, Mn, Pb 0,8 μg/g, 92,8 μg/g, 1143 μg/g, 16 μg/g respectively was found. The water of lake is compared with Ministy of Environment’s water pollution regulations for these heavy metals and Cd 4th class, Cr, Mn, Pb 2nd class are appointed for water criteria. The result of this research show that accumulations of these heavy metals in water, sediment and crayfish in Yeniçağa Lake (Bolu) are harmfull for ecosystem and people’s health.