Çeşitli iklim faktörlerinin, farklı gelişme dönemlerinin ve gün içerisindeki farklı toplama saatlerinin sarı kantaron (HYpericum perforatum L.)' da hiperisin oranı üzerine etkisinin belirlenmesi

Effect of different climate factors, ontogenetic and diurnal variability on the hypericin content of Hypericum perforatum L.

Özet

Bu çalışma, doğal florada bulunan Hypericum perforation L.'de, hiperisin oranına sıcaklık, yağış ve oransal nem gibi iklim faktörleri ile ontogenetik varyabilitenin ve gün içerisinde farklı toplama saatlerinin etkilerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. 2001 ve 2002 yıllarında Görükle-BURSA'dan (40° 11 N, 29° 04 E) çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonu olmak üzere 3 farklı gelişme döneminde ve gün içerisinde 8.00, 10.00, 12.00, 14.00, 16.00 ve 18.00 olmak üzere 6 farklı saatte H. perforatum L. bitki örnekleri toplanmıştır. Her toplama saatinde 5 bitki örneği değerlendirilmiştir. Bu işlemlerle birlikte toplama saatlerine ait sıcaklık (°C), oransal nem (%) ve toplam yağış (mm) miktarları kaydedilmiştir. H. perforatum L.'nin içerdiği en önemli maddelerden biri olan hiperisin oranı (%) üst drog herbada tespit edilmiştir (DAC 1986). Araştırmanın sonucunda hem gelişme dönemleri hem de yıllar bakımından elde edilen ortalama hiperisin oranları arasında istatistiki anlamda önemli bir farklılık belirlenmemiştir. Çiçeklenme başlangıcı (2001 yılı için, % 0.104-0.154, 2002 yılı için, % 0.097-0.162), tam çiçeklenme (2001 yılı için, % 0.132-0.143, 2002 yılı için, % 0.128-0.162) ve çiçeklenme sonunda (2001 yılı için, % 0.114-0.149,2002 yılı için, % 0.101-0.176) en yüksek ortalama hiperisin oranı tam çiçeklenme döneminde saptanmış, fakat toplama saatlerinin belirgin bir etkisi saptanmamıştır. Hiperisin oranı ile sıcaklık, yağış ve oransal nem arasında önemli bir korelasyon bulunmamıştır.

Abstract

This study was carried out to determine the effects of climate factors like temperature, rain, relative humidity; ontogenetic variability and different collection hours on the hypericin content of Hypericum perforatum L from wild flora. Samples were collected, in the years of 2001 and 2002, at Görükle, Bursa (40°ll' N, 29° 04' E) at 3 different development stages (beginning of blooming, full blooming and end of blooming) and at 6 different hours (8.00, 10.00, 12.00, 14.00, 16.00 and 18.00). At each collecting hour, 5 plant samples were used for analysis. Temperatures (°C), relative humidities (%) and total rain /mm) values for each collecting hour were also noted. Results of the research did indicate any statistically significant variation among the average hypericin content values of the samples with respect to ontogenetic variability and the years of collection. The highest hypericin content was found at the full blooming stage but no significant effect of the collecting hours was detected. Hypericm content have been determined to be % 0.104-0.154 for the year of 2001 and % 0.097-0.162 for 2002, at the beginnig of blooming period; % 0.132-0.143 (2001) and % 0.128-0.162 (2002) at the full blooming period and % 0.114-0.149 (2001), % 0.101-0.176 (2002) at the end of the blooming period. With respect to hypericin content, no significant correlation was found among the effects of temperature, quantity of rain and relative humidity.