Red Şadok x Rio Red Altıntop Melezlemesinden Elde Edilmiş Turunçgil Melezlerinin Morfolojik Karakterizasyonu

Morphological Characterization of Citrus Hybrids Derived by Crossing Red Pommelo x Rio Red Grapefruit

Özet

Genetik varyasyonlar bitki ıslahının başarısında önemli bir yere sahiptir. Bu varyasyonlar bitki cins ve türleri içinde doğal olarak var olduğu ya da oluştuğu gibi yapay olarak insan eliyle yapılan melezlemelerle de belirli hedefler doğrultusunda oluşturulabilmektedir. Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümünde yürütülen turunçgil çeşit ıslah programı kapsamında gerçekleştirilen monoembriyonik Red şadok ile poliembriyonik Rio Red altıntopu melezlemesinden elde edilmiş bir yaşlı 100 bitki kullanılmıştır. Popülasyonda morfolojik karakterizasyon yapılarak genetik çeşitlilik vejetatif özellikler bakımından ortaya konmuştur. Her bitkide, bitki vejetatif gelişimi, yaprak yapısı ve dikenlilik gibi karakterlerden oluşan 17 farklı morfolojik özellik incelenmiştir. Ayrıca morfolojik karakterizasyon sonucu elde edilen verilerde, melezlerin populasyon içindeki benzerlik katsayısı, temel bileşenler analizi (PCA) ve kümeleme analizi yapılarak morfolojik dendogram oluşturulmuştur. PCA analizi sonucunda 5 temel faktör grubunu temsil eden 12 değişkenin populasyon varyansının %74.14'ü tanımladığı saptanmıştır. Toplam 100 adet birey içerisindeki benzerlik indeksi %66.00 ile 95.32 arasında değişim göstermiştir.

Abstract

Genetic variations have a great importance in terms of plant breeding. These variations can be obtained either spontaneously or artificially by mutations and sexual hybridizations in order to achieve specific breeding objectives. In this study a hundred progenies obtained by crossing Red Pommelo x Rio Red Grapefruit during citrus cultivar breeding program carried out by Cukurova University, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture, used for morphological characterization. Morphological characterizations were performed in a population consists of one-year-old 100 plants obtained by crossing a monoembryonic Red shaddock and poliembryonic Rio Red grapefruit in order to determine the genetic variability in terms of vegetative characters. Seventeen different morphologic characters consist of characters such as plant vegetative development, leaf structure and thorniness were used in characterization studies. Besides, data obtained by characterization were subjected to similarity coefficient, principal components and cluster analyses to to demonstrate the overall phenotypic relationships among these genotypes. The first five factor scores contained 74.14% the total multivariate variation. According to a cluster analysis, the similarity index of the population consists of 100 hybrids ranged between 66.00 % and 95.32 %.