Kamu İstihdam Yaratma Olgusu Olarak Toplum Yararına Program: Aktif İstihdam Politikası mı Emek Sömürüsü mü?

Program for Community Benefit as Public Employment Creation: Active Employment Policy or Exploitation of Labor?

Özet

Kamunun istihdam yaratma politikaları 1929 krizi sonrasında işsizliğin büyük bir artış göstermesiyle başlamıştır. Kriz sonrasında iktisadi anlayıştaki değişiklik devletin ekonomiye müdahalesini benimseyen Keynesyen politikalar doğrultusunda gelişmiştir ve ilk olarak Tennessee Vadisi Projesi uygulanmıştır. Türkiye’de ise kamu istihdam yaratılmasına dair ilk adımlar özeleştirme uygulamaları ile başlayıp kriz dönemlerinde hareket kazanmıştır. Günümüzde artık aktif istihdam politikaları olarak süreklilik göstermektedir. Türkiye’de Toplum Yararına Proje (TYP) olarak adlandırılan kamu istihdam yaratma politikaları aracılığıyla çalışan sayısı sürekli artış gösterme eğilimindedir. Bu kapsamda çalışan bireyler, hem yasal engellemeler hem de uygulama esnasında bir takım güçlüklerle karşılaşmaktadırlar. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim araştırması olarak tasarlanan bu araştırmanın amacı, TYP kapsamında istihdam edilen bireylerin yaşadıkları güçlükleri belirlemektir. Araştırmada veri toplama amacıyla görüşme ve doküman incelemesi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analize tabii tutularak TYP çalışanlarının yaşadıkları güçlükler vurgulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; TYP çalışanlarının sendikal haklarının bulunmaması, toplu sözleşme ve kıdem tazminatından mahrum olmaları, iş yerlerinde ayrımcılığa uğramaları, çalışma sürelerinin kısıtlılığı, ücretlerin yetersizliği ve geleceğe dair güvenceli işlerinin bulunmaması gibi güçlüklerle karşılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

The employment creation policies of the public started with the great increase in unemployment after the 1929 crisis. The change in economic understanding after the crisis developed in line with Keynesian policies that adopted the state’s intervention in the economy, and the Tennessee Valley Project was first implemented. The first steps in creating public employment in Turkey started with privatization practices and gained momentum in times of crisis. Today, it shows continuity as active employment policies. In Turkey, the number of employees tends to increase continuously through public employment creation policies called the Community Benefit Project (TYP). Individuals working in this context face both legal obstacles and some difficulties during implementation. The aim of this research, which is designed as a phenomenology research from qualitative research methods, is to determine the difficulties experienced by individuals employed within the scope of CIP. In the research, interview and document analysis techniques were used for data collection. The data obtained were subjected to descriptive analysis and the difficulties experienced by TYP employees were emphasized. According to the research findings; It has been concluded that TYP employees face difficulties such as not having union rights, being deprived of collective agreements and severance pay, being discriminated against in the workplace, limited working hours, insufficient wages and not having a secure job for the future.