MEKAN, MÜZİK VE KİMLİK İLİŞKİSİ EKSENİNDE ÇAMDİBİ MÜZİSYEN KIRAATHANESİ VE "AREFE ÇALGISI" UYGULAMASI

Çamdibi Musician Coffeehouse and the Practice of "Arefe Çalgısı" on the Axis of Place, Music and Identity Relationship

Özet

İnsanın çeşitli sosyal aktiviteleri gerçekleştirmek amacıyla kendi eliyle yarattığı, coğrafi sınırlarla belirlenmiş mekanlar, yüklendikleri sembolik özellikler aracılığıyla kültürel kimliği yaratma, yeniden yaratma ya da dönüştürme gücüne sahiptirler. Mekanın müzik aracılığı ile kültürel kimliği inşa etme/dönüştürme gücünün görüldüğü/mekan-müzik-kimlik ilişkisinin irdelenebileceği örnek olaylar ise küresel, yerel gerçekleşebilmektedirler. Bu makalede mekan kavramı geniş ölçekte İzmir kenti, daha dar ölçekte ise Çamdibi semti ve ona bağlı bir kent mekanı olan Çamdibi Müzisyen Kıraathanesi ile sınırlandırılmıştır. Makedonya göçmenleri, İzmir'de yerleştikleri başlıca semtlerden biri olan Çamdibi'nde evlerini ve mahallelerini inşa ederken yeni koşullar altında kültürel kimliklerini de yeniden kurgulamışlardır. Bu yeni kimliksel yapı içerisinde müzik, onları kozmopolit İzmir kentindeki diğer kültürel gruplardan farklı kılan ve grup kimliğini yaratan unsurlardan biri olmuştur. Çamdibi Müzisyen Kıraathanesi ise "Çamdibili olma" ve "müzik" anahtar kelimelerinin "Makedonya göçmeni olmak" ile eş değer olduğu bu anlam dünyası içerisinde var edilmiş ve göçmen müzisyenlerin Ramazan bayramını karşılamak üzere düzenledikleri "Arefe Çalgısı" uygulamasının doğuşuna vesile olmuştur. Makale, söz konusu mekanın ve uygulamanın göçmen kimliği ve müzisyen kimliğinin oluşum/dönüşüm sürecindeki rolünü ele almaktadır.

Abstract

The places defined by geographical limits and created by human beings in order to perform various social activities possess the power to create, recreate or transform cultural identity via the symbolic qualities attributed to them. The cases where place's power to create/transform the cultural identity via music, also where placemusic-identity relationship can be examined may take place on global, local, regional, urban or even virtual levels. In this article the concept of place is limited down to the city of İzmir on broad scale, to the neighborhood of Çamdibi and Çamdibi Müzisyen Kıraathanesi (Musician Coffeehouse) an "urban space" attached to the neighborhood on a narrower one. While building their houses and streets in Çamdibi which is one of the main neighborhoods they settled in İzmir, the migrants coming from Macedonia rebuilt their cultural identities under the new circumstances as well. Music became one of the elements that differentiated them from the other cultural groups in cosmopolitan city of İzmir create the sense of group identity. Çamdibi Müzisyen Kıraathanesi was created in such a semantic world where the keywords "being of Çamdibi" and "music" equaled to "being a Macedonia migrant" and it gave rise to the birth of "Arefe Çalgısı", a practice performed by the migrant musicians to welcome the Ramadan feast. The article examines the role of the afore-mentioned place and practice in the creation/transformation process of migrant/musician identity.