Yenidoğanın geç hemorajik hastalığı

Şebnem ÇALKAVUR, Mustafa BAK, Şeref TARGAN, Füsun ATLIHAN, Rana URAL, Canan VERGİN, Hasan AĞIN

Özet

Yenidoğan dönemindeki kanamaların en sık nedeni, yenidoğanın hemorajik hastalığıdır. Yenidoğanın geç hemorajik hastalığı ise, yaşamın 3-8. haftaları arasında görülür. Kliniği hafif bir göbek kanamasından, ağır intrakraniyal hemorajilere dek geniş bir spektrumda değişebilir. Vakaların çoğu, doğumda K vitamini uygulanmamış, sadece anne sütüyle beslenen term yenidoğanlardır. Çalışmamızda hastanemiz Süt - Oyun Çocuğu Servislerinde ocak 1999 - Ocak 2001 tarihleri arasında, yenidoğanın geç hemorajik hastalığı tanısı ile yatırılan olgular değerlendirilmiştir. 15 olgunun 12'si (%80) erkek 3'ü (%20) kız olup, yaşlan 29 - 74 gün (ortalama 42,5 gün±13,1) arasında değişmekteydi. Olguların biri hariç tümünün doğum sonrası proflaktik K vitamini verilmemiş infantlar olduğu ve tüm hastaların anne sütüyle beslendiği belirlendi. K vitamini uygulanmadan önceki protrombin zamanı (PZ) değerleri 14-320 saniye (sn.) (ortalama 97.1 sn±76); aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTZ) değerleri 43 -312 saniye (ortalama 114.1 sn±71.7) olduğu saptandı. Yatış sonrası K vitamini (1 mg/kg IV) uygulanmasıyla değerlerin 7-72 saat (ortalama 18 saat±16.1) sonra normale döndüğü görüldü. K vitamini sonrası PZ değerleri 10-13 saniye (ortalama 11.5 sn±0.9); APTZ değerleriyse 24-38 saniye (ortalama 30,9 sn±4.2) arasında belirlendi. Olguların 6'sında (%40) intrakraniyal hemoraji, 3'ünde (%20) subaraknoid hemoraji, 3'ünde (%20) mukozal, 3'ünde (%20) ise ekstremitelerde hematom şeklinde kanamalar saptandı. İntrakraniyal ve subaraknoid hemoraji gözlenen olgular (%60) değişik derecelerde nörolojik sekellerle, diğer altı olgu ise şifa ile taburcu edildiler. Sonuç olarak çalışmamızda, K vitamini eksikliğine bağlı kanamaların hayatı tehdit edebileceği ve doğumda uygulanacak profilaktik K vitamini ile hastalarda ölüm ve kalıcı sekellerin önlenebileceği vurgulanmak istenmiştir.

Abstract

Haemorrhagic disease of the newborn is the most common reason of bleeding in the neonatal period. The clinical pattern of late haemorrhagic disease of the newborn occurring in three to eight weeks of age ranges from a mild bleeding at the umbilicus to a severe intracranial haemorrhage. Haemorrhagic complications have appeared more commonly in exclusively breast-fed infants without a routine supplementation of vitamin K in the delivery room. In this article we recruited 15 infants aged 29 to 74 days (mean, 42.5 days±13,1) who were diagnosed as late haemorrhagic disease of the newborn between January -1999 and January -2001. Twelve (80%) of the 15 patients were boys, 3 (20%) were girls. Except for one of the 15 cases had not received prophylactic vitamin K at birth and a/I were exclusively breast-fed. Before administration of vitamin K, prothrombin time (PT) was 14-320 seconds (mean, 97.1 s±76) and activated partial thromboplastin time (PTT) was 43-312 seconds (mean, 114.1 s±71.7). 7 to 72 hours (mean, 18 h ±16.1) after administration of vitamin K (1 mg/kg IV) PT was 10-13 seconds (mean, 11.5 s±0.9) and PTT was 24-38 seconds (mean, 30.9 s±4.2). Six of the cases (40%) had intracranial haemorrhage, 3 (20%) had mucosal bleeding and 3 (20%) had haematomas at the extremites, and 3 (20%) had subarachnoidal haemorrhage. While the cases with intracranial and subaracnoidal haemorrhage (60%) had neurologic sequelae on different stages, of the remaining 6 was discharged without any sequelae. In conclusion, the haemorrhage due to vitamin K deficiency is life-threatening, and vitamin K prophylaxis at birth can prevent severe complications and death.