Çocuklarda organofosfat ve karbamat zehirlenmesinde tanı ve tedavi yaklaşımları

Diagnosis and treatment modalities of organophosphate and carbamate poisoning in childhood

Özet

Organik fosfor bileşikleri ve karbamatlar zararlı böoek ve haşareleri yok etmek için yaygın olarak kullanılan kolinesteraz inhibitörleridir. Kimyasal silah olarak kullanılan oldukça potent organofosfat bileşikleri yanısıra evlerde kullanılan düşük toksisitede organofosfat ve karbamat içeren insektisit spreyler de mevcuttur. Organofosfat ve karbamat içeren insektisitlere bağlı zehirlenmeler oldukça ağır seyrettiği ve mortalite riski yüksek olduğu için yoğun bakım tedavisi gerektiren zehirlenmeler içinde önemli bir yer tutmaktadır. Organofosfat ve karbamatlara bağlı zehirlenme bulguları 1-2 saat içinde ortaya çıkabilmektedir. Zehirlenme bulguları klinik olarak muskarinik, nikotinik ve santral sinir sistemi bulguları olmak üzere üçe ayrılır. Organofosfat bileşikleri ile zehirlenmenin laboratuvar kanıtı plazma psödokolinesteraz düzeyi ve eritrosit asetilkolinesteraz aktivitelerinin düşüklüğünün saptanmasıdır. Zehirlenme tedavisinde temel yaşam desteği ilkeleri uygulandıktan sonra, toksik maddenin vücuda geçişi önlenmeli, antidot ile toksik etkiyi ortadan kaldırılmaya ve toksik maddenin vücuttan atılması kolaylaştırıimaya çalışılmalı, semptomatik destekleyici tedavi uygulanmalıdır. Kontamine giyecekler ortamdan uzaklaştırılmalı, kontakt lens ve gözlük varsa çıkarılmalı, hasta baştan aşağı, tırnak altları ve saçlı deri dahil olmak üzere su ve sabun ile yıkanmalıdır. Oral alım fazla miktarda ise erken dönemde gastrik lavaj yapılır, aktif kömür verilir. Asetilkolinin muskarinik reseptörlerdeki etkisini kompetitif olarak bloke ederek parasempatik etkiyi ortadan kaldıran atropin uygulanır. Asetilkolinesteraz enziminin spontan reaktivasyonunun beklendiği hafif olgularda atropin tek başına yeterli olabilse de asetilkolinesterazı reaktive etmek için spesifik antidot olan pralidoksim kullanılır. HI-6 ve HLÖ-7 gibi diğer oksimler henüz deneme aşamasında iken obidoksim tedavide kullanıma girmiştir. Karbon filtre hemoperfüzyon yönteminin uygulandığı ve taze donmuş plazma kullanımının yeterli düzeyde kolinesteraz aktivitesi sağladığını gösteren çalışmalar da gündemdedir.

Abstract

Organophosphorus compounds and carbamates are cholinesterase inhibitors which are widely used pesticides and insecticides. In addition to extremely potent organophosphat&'s such as chemical warfare agents, there are also household insect sprays that contain, low-potency organophosphates and carbamates. Because of the severity and high mortality risk of poisoning, organophosphates and carbamates hold an important place in intoxications which require intensive care management. Signs and symptoms of the poisoning with organophosphates and carbamates may occur within 1-2 hours of exposure. Clinical manifestations of poisoning may be classified into muscarinic, nicotinic and central nervous system effects. Laboratory evidence may be obtained by the decrease in the plasma pseudocholinesterase and red blood cell acetyl-cholinesterase activities. Treatment includes the principles of basic life support, prevention of contamination with toxic compounds, administration of specific antidote, decontamination and symptomatic supportive treatment. All contaminated clothing, glasses and contact lenses if present, should be removed; afterwards the patient should be cleansed throughly with soap and water, including the hair and under the nails. Immediate gastric decontamination with lavage and activated charcoal should be considered if excessive oral intake is existing. Atropin, which alleviates the parasympathetic effect by competitively blocking acetyicholin at the muscarinic reseptors, should be given promptly. Atropin may itself be enough in which cholinesterase inhibition is spontaneously reversible, but in order to reactivate cholinesterase a specific antidote called pralidoxim should be administered. The other oximes such as HI-6 and HLO-7 are in the experimental phase yet, however obidoxim has taken place in therapy. The recent studies are about therapeutic efficacy of charcoal hemopertusion and fresh frozen plasma to increase cholinesterase levels.