Annelerin aşılar konusundaki bilgi ve davranışları

Özet

Ü lkemizde aşılanma oranları gelişmiş ülkelere oranla düşüktür. Aşılamanın önündeki engellerden biri ailenin aşılama ile ilgili yeterli ve doğru bilgiye sahip olmamasıdır. Bu çalışma; annelerin aşılar konusundaki bilgi ve davranışlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Veriler, Ocak-Mayıs 2005 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve 0-6 yaş grubu çocuğu olan 462 anneye anket uygulanarak toplandı. Annelerin büyük çoğunluğu (%79.1) çocuklarının aşılarını sağlık ocağı ya da Ana Çocuk Sağlığı (AÇS) merkezlerinde yaptırmışlardı. Annelerin %96.1’i aşılamanın çocuğu için gerekli olduğunu düşünürken, %3.9’u da kısırlık yaptığı ve bazı yan etkileri olduğu düşüncesiyle zararlı olduğunu ileri sürmekteydi. Anneler rutin aşı takviminde yer alan aşılardan en fazla kızamık (%66.2) ve çocuk felci (%61.4) aşılarını biliyordu ve tüm aşıları eksiksiz bilenlerin oranı %25’ti. Rutin aşı takvimi dışındaki aşılar hakkındaki bilgileri de yetersizdi. Annelerin eğitim düzeyi arttıkça aşılar hakkındaki bilgi düzeyi de artmaktaydı. Annelerin sadece %29.7’si sağlık kuruluşuna başvurduğunda çocuğunun aşı kartını yanında taşımaktaydı. Annelerin %28.6’sı aşının herhangi bir nedenle yapılamadığı durumlarda daha sonra yapılabileceğini bilmemekteydi. Aşılama sonucu en sık görülen yan etkiler, ateş ve lokal reaksiyonlardı. Annelerin çoğunluğu (%64.4) aşı yaptırdıktan hemen sonra çocuklarında yan etki gelişmesini önlemek amacıyla antipiretik/analjezik bir preparat vermekteydi. Bu uygulama çoğunlukla (%68.2) aşıyı yapan doktor veya hemşire tarafından önerilmişti. Sonuç olarak annelerin büyük bir kısmı aşılar konusunda yeteri kadar bilgi sahibi değillerdir. Anne eğitiminde çocuk sağlığı ile uğraşan sağlık personeline önemli görevler düşmektedir.

Abstract

V accination coverage in Turkey is lower than in developed countries. The most important barrier to vaccination is not to having in sufficient and wrong knowledge about vaccination. The aim of the study was to determine the mothers’ knowledge and behaviors about vaccines. Data was collected from 462 mother who had 0-6 year-old children, admitted to Pediatric Outpatient Clinics of Ege University Hospital between January and May 2005. The vaccines were administered mostly in the primary health care center (79.1%). Most of mothers (96.1%) considered that vaccination was necessary for their children but 3.9 % of them stated that vaccines were harmful because of some side effects such as infertility. Measles (66.2%) and polio virus vaccines (61.4%) were the well known vaccines in the routine vaccination schedule. The ratio of the mothers who know the routine vaccination schedule was 25%. As the mothers’ education level increased had their knowledge about vaccination cards increased. Only 29.7% of mothers were getting the vaccination cards with them. Twenty-nine percent of mothers didn’t know whether they had their children vaccinated on time. Common side effects of vaccination were fever and local reactions. Majority of mothers (64.4%) gave an analgesic / antipyretic drug to their children prevent from side effects of the vaccine after vaccination. Such kind of drugs were generally (68.2%) suggested by the doctors and nurses.In conclusion, even if most of the mothers were willing for vaccination, they did not have adequate information about vaccines. So, primary health care professionals have an important role in the education of mothers about immunization.