Türkiye’de Gelir Yakınsıyor mu? Ampirik Bir Değerlendirme

Özet

Türkiye’de, son yirmi yılda illerin gelir düzeyinde yapısal bir değişime neden olan yüksek büyüme oranları gerçekleşmiştir. Bu değişim, Türkiye’deki bölgesel farklılıkların yakınsayıp yakınsamadığı sorusunu ortaya çıkarmıştır. Türkiye’nin büyüme performansı, kırsal alanlardan kentsel alanlara geçişle sonuçlanan ekonomik yapının değişmesine neden olmuştur. Dolayısıyla, bölgesel farklılıkların nedenlerini ve sonuçlarını analiz etmek ve ekonomik büyüme ile kentleşme arasında bir ilişki olup olmadığını ortaya koymak amacıyla, Türkiye’deki gelir yakınsamasının ampirik incelemesi zamanında ve önemli gözükmektedir. Çalışmada, 1992-2013 döneminde 73 ilin kişi başına düşen gelir verileri kullanılarak ve gelirdeki yapısal değişiklikler dikkate alınarak farklı ekonometrik modeller tahmin edilmiştir. Sonuçlar, genel olarak, Türkiye’nin doğusu ve batısı arasında illerin gelirlerinde yakınsama olmadığına işaret etmektedir. Ekonomik kalkınma süreciyle birlikte gerçekleşen kentleşmenin neden yakınsama için tek başına yeterli olmadığı tartışılmış ve bölgeye özgü yapısal özelliklerin (coğrafi koşullar, terörist olaylar, bölgesel yatırım politikaları ve yatay dengesizlikler) hâlâ büyük ölçüde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

Turkey has recorded high growth rates during lasttwo decades that have led to a structural change inthe income level of the provinces. This shift arises tothe question of whether the regional disparities inTurkey converge or diverge. The growth performanceof Turkey has also led to change the structure of theeconomy which results in the move from rural areasto urban areas. The empirical examination of theincome convergence in Turkey thereby seems to betimely and important in order to provide insights foranalyzing the causes and consequences of regionaldisparities and connecting a link between economicgrowth and urbanization. We collect the per capitaincome data of 73 provinces during the period 1992-2013 and estimate different econometric models bycontrolling for structural changes in the income. Theresults overall provide an evidence on the incomedivergence between the east and west of Turkey.We discuss why Turkish urbanization which is intandem with economic development process is nota stand-alone for the convergence and discoverthat the region-specific structural characteristics(the geographical conditions, the terrorist incidents,the regional investment policies, and the horizontalimbalances) seem to be still prevailing.