17 Ağustos Marmara Depremi'ni Anma Töreni Haberlerinde Cisimleşen Belleği Okumak

READING THE EMBODIED MEMORY IN NEWS OF COMMEMORATIVE SERVICE OF THE MARMARA EARTHQUAKE OF AUGUST THE 17TH

Özet

Bellek, bireyin organizmasına ait bir parçasına atfedilen bir adlandırma olmakla beraber toplumsal olarak ortak bir deneyim neticesinde inşa edilen ve paylaşılan aktif bir bellek biçimine atfen yapılan bir kullanım şeklini de ihtiva etmektedir. Toplumsal anlamıyla bellek aynı olay, olgu ya da durumu deneyimleyen ve paylaşan kitlelerin ortaklaştığı ve geleceğe aktardığı kolektif bir yaratım olarak karşımıza çıkmaktadır. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi mağdurlarının bellek izleri de, bu felaketin sebebiyet verdiği kayıplar, acılar ve yarattığı travmalarda binlerce kişinin ortaklaşmasından dolayı toplumsal belleğin kapsama alanına dahil edilebilecek bir nitelik arz etmektedir. Söz konusu felaketin mağdurlarının bellekleri ve bellek örüntüleri, en açık ve seçik biçimiyle deprem anma törenlerine dair haberlerde görünürlük kazanmakta ve devam ettirilmektedir. Yapılan bu çalışma ile Marmara Depremini anma törenleri haberleri mercek altına alınarak söz konusu haberler aracılığıyla bu anma törenlerinin neliğine, haberleştirilen bu törenlerde mağdurların belleğine dair neyin içerildiğine ve haberlerde hangi bellek dinamiklerinin işlendiğine odaklanılmaktadır. Bununla birlikte, bu haberlere bakılarak anma törenlerinin geçmişi hatırlama haline mi yoksa geçmişle hesaplaşma haline mi büründüğü sorusuna da yanıt aranmaktadır.

Abstract

Memory is the term that is attributed to a part of an individual's organism. In this sense, memory is the place to store that an individual has learned. Memory also constitutes a reference to an active form of recollection that is built and shared as a result of a collectively-experienced social event. From a social perspective memory emerges as a collective creation that is shared and conveyed into the future by masses which have gone through the same events, phenomena or situations. In this light, memory traces of the victims of the Marmara Earthquake of August the 19th 1999 constitute a significant amount of collective memory components that should be included to the scope of collective memory due to the horrific amount of losses, casualties, traumas and sorrows it caused in the lives of thousands of people. The memories and memory patterns of the victims of the disaster in question are most visible and salient in the news covering the yearly commemorative services of the Earthquake, and thus, their continuation and transfer to future generations is also guaranteed. In this study, we scrutinize the news covering the annual commemorative services of the Marmara Earthquake in order to determine the nature of these services, the memories of victims that are selected and included to the news and the memory dynamics that are processed in these coverages. Additionally, we also try to answer the question of whether the coverage of this disaster's commemorative services is made to remember and remind of past events, or whether these memorials take the shape of some bitter reckoning of the past.