Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: EYİ 2013 Özel Sayısı
TÜRKİYE’DE İLLERİN TEMEL BANKACILIK FAALİYETLERİ YÖNÜNDEN KÜMELEME ANALİZİ YÖNTEMİYLE SINIFLANDIRILMASI
- Sayfa
- 535–554
- DOI
- —
Özet
Dünyada yaşanan mali krizlerin Türkiye’yi etkileme potansiyeli ve riski dikkate alındığında mali sektörün önemli kurumları olarak bankaların yapıları ve faaliyetleri daha önemli hale gelmektedir. Türkiye’de bankacılık sektörü dünyadaki globalleşme eğilimleri ile birlikte rekabetçi bir yapı oluşturmaya çalışmaktadır. Özellikle 2001 yılındaki mali krizden bu yana Türkiye’de bankacılık sektörü hızla gelişme göstermiş ve temel bankacılık faaliyetlerinin ülke genelinde yaygınlaşmasını sağlamıştır. Bu süreçte bankaların faaliyetlerini piyasalardaki büyüme potansiyelini ve sektördeki rekabet unsurlarını dikkate alarak geliştirdikleri görülmektedir. Bankacılık faaliyetlerinin temel işlevinin mevduat toplamak ve kredi vermek olduğu bilinmektedir. Yapılan çalışmada bu işlevi belirlemeye yönelik veriler dikkate alınmış ve Türkiye’deki bankacılık sektörünün temel faaliyetleri iller bazında sınıflandırmaya tabi tutularak, benzer özellikler taşıyan bankacılık faaliyetlerine sahip iller belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla çok değişkenli istatistik tekniklerinden olan kümeleme analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu elde edilen sınıflandırmaya göre, temel bankacılık faaliyetleri bakımından Türkiye’deki 81 il gruplandığında 6 grubun oluştuğu, bu gruplar içinde 1. grupta İstanbul’un ve 4.grupta Ankara’nın tek başlarına yer aldıkları belirlenmiştir. Buna göre bu iki ilin temel bankacılık faaliyetleri bakımından diğer tüm illerden ve birbirlerinden farklı özelliklere sahip olduğu görülmektedir. Bu farklılığın nedeni; İstanbul’un bir ticaret merkezi, Ankara’nın ise daha çok kamu kuruluşlarının yoğun olduğu bir merkez olarak ön plana çıkmaları şeklinde değerlendirilebilir. Diğer gruplar dikkate alındığında; 2. grupta (Balıkesir, Eskişehir, Kayseri vb.) 21 il, 3. grupta (Manisa, Gaziantep, Samsun vb.) 15 il, 5. grupta (Çanakkale, Trabzon, Konya vb.) 28 il ve 6. grupta (Ağrı, Van, Diyarbakır vb.) 15 ilin bulunduğu görülmektedir.
Abstract
Turkey's banking sector is trying to create a competitive structure along with trends in the world of globalization. Especially since the financial crisis in 2001, The banking sector in Turkey has developed rapidly and ensure basic banking activities are spread across the country. In this process, the activities of banks, market growth potential and improve competition in the sector, taking into account factors that are seen. The basic functions of banking activities are known to be accepting deposits and lending. In this study, the data taken into consideration for determining this function and provinces with similar characteristics have been determined with banking activities. For this purpose, the cluster analysis of multivariate statistical techniques were used. As a result of the analyzes conducted according to the classification, when Turkey's 81 provinces grouped in terms of basic banking activities to occur six groups, within these groups in the first group of Istanbul and the fourth group of Ankara alone they are located is determined. Accordingly, these two provinces in terms of core banking provinces have different features from other all provinces and from each other. The reason for this difference; A commercial center of Istanbul, Ankara's public institutions are concentrated mostly as a center in the form of fore evaluated. Considering other groups; in the second group (Balıkesir, Eskişehir, Kayseri, etc..) 21 provinces, In the third group (Manisa, Gaziantep, Samsun, etc..) 15 provinces, In the fifth group (Canakkale, Istanbul, Konya, etc..) 28 provinces and ın the sixth group (Pain , Van, Diyarbakir, etc..) observed that there are 15 provinces.