Tanzimat'tan sonra (1839) Kütahya'daki Hiristiyanların D inî-idari durumları ve yaşadıkları tartışmalı meseleler

The controversial issues and Religious-administrive conditions of Christians in Kütahya After Tanzimat (1839)

Özet

Tanzimattan sonra Osmanlının birçok yerinde oldu ğ u gibi Kütahyadaki Hıristiyanlar arasında da değ iş im yaş anmıştır.Rum, Ermeni, Katolik ve Protestanların yaş adığ ı bu ş ehirde, her bir dinî grup, yeni düzenlemeler ış ığ ında kendi kurumsalyapılarını olu ş turmu ş tur. De ğ iş im sürecinin beraberinde getirdiğ i yeni yapılanmaların irdelendiğ i bu çalış mada, öncelikleKütahyadaki Hıristiyanların sosyal ve dinî konumları incelenmiş tir. Kütahya Hıristiyanlarının bağ lı bulundu ğ u metropolitlik vepiskoposluk merkezleri tarihî süreç içerisinde açıklanmıştır. Bunun yanı sıra, kendi aralarında yaş adıkları dinî ve kurumsalproblemler ele alınmış tır. Bu problemler, Kütahyanın kazaları ve Osmanlının geneli karş ıla ştırılarak irdelenmiş tir. Diğ ertaraftan Kütahyaya sürgün olarak gelen Hıristiyan ruhani ve mülteciler üzerinde de durulmu ş tur. Özellikle Bulgar Kilisesininkurulu ş unda önemli rolü olan Piskopos Hilaryonun sürgünü ayrıntılı incelenmiştir. Daha çok Baş bakanlık Osmanlı Arş ivBelgeleri ve Hüdavendigar Vilayeti Salnameleri çerçevesinde irdelenen Kütahya Hıristiyanlarının durumları hakkında,Osmanlının diğ er bölgesinde yaş ayan Hıristiyanlarla karş ıla ştırılarak analizler yapılmıştır. Buna göre, Hıristiyan din adamlarınınOsmanlı Hükûmetine ilettikleri arzuhallerindeki dinî ifade ve yorumlar, Dinler Tarihi ve Din Fenomenolojisini ilgilendirenönemli ayrıntıları içermektedir.

Abstract

After Tanzimat, there was a variation among Christians in Kütahya as in many parts of Ottoman Empire. In this citywhich Greeks, Armenians, Catholics, and Protestants lived there, each religious group has created its own institutional structuresin the light of regulations. In this study that new settlements brought by the process of variation were examined, the social andreligious positions of Christians in Kütahya were primarily discussed. The centers of Metropolitan and Bishoprics affiliated withChristians in Kütahya were clarified in the historical process. In addition to, the religious and intuitional problems they have werehandled. These problems were scrutinized by comparing the counties of Kütahya and Ottoman Empire. Another issue discussedhere is refugees and Christian leaders exiled to Kütahya. Especially, the exile of Bishop Hilaryon who had an important role inthe establishment of the Bulgarian Church was examined in detail. The situations of Christians in Kütahya which were studied inthe light of Prime Ministry Ottoman Archives documents and Hüdavendigar Vilayeti Salnameleri were analysed by beingcompared with Christians lived in other regions of Ottoman Empire. In this sense, the religious expressions and comments thatChristian clergy reported to Ottoman Empire have included important details involving History of Religions and Phenomenologyof Religion.