ORTAÖĞRETİM KİMYA DERS KİTAPLARININ GRAFİKLER VE GRAFİKLERLE İLGİLİ AKTİVİTELER AÇISINDAN İNCELENMESİ

ANALYSIS OF HIGH SCHOOL CHEMISTRY TEXTBOOKS IN TERMS OF GRAPHS AND GRAPH-RELATED ACTIVITIES

Özet

Bu çalışmada, 9., 10., 11. ve 12. sınıf kimya ders kitaplarında yer alan grafiklerin ve grafiklerle ilgili aktivitelerin grafikçizme, okuma ve yorumlama becerilerine yönelik katkısını niceliksel olarak değerlendirebilme amaçlanmıştır. Veri toplamayöntemi olarak, belgesel tarama yönteminin kullanıldığı çalışmada 9., 10., 11. ve 12. sınıf kimya ders kitaplarında (i) konuanlatımı amaçlı ve ölçme-değerlendirme amaçlı sunulan grafiklerin sayılarını, (ii) ölçme-değerlendirme ve etkinlik/deneyaktivitelerinde öğrenciler tarafından çizilmesi beklenen grafiklerin sayılarını ve (iii) grafik okumayı ve yorumlamayı gerektirençoktan seçmeli ve açık uçlu soru sayılarını dikkate alarak ünite ve bölümlere göre de dağılımını belirleyen değerlendirmekategorileri oluşturulmuştur. Çalışma sonunda, kimya ders kitaplarında hazır halde sunulan grafiklerin ölçme ve değerlendirmeamacından çok konu anlatımı amacıyla kullanıldığı, ölçme ve değerlendirme amaçlı kullanımlarının yetersiz kaldığıbelirlenmiştir. Kitabın etkinlik/deney ve ölçme-değerlendirme aktivitelerinde öğrenciler tarafından çizilmesi istenen grafiksayısının son derece az olduğu, grafik okuma ve yorumlama gerektiren soru türü olarak daha çok açık uçlu sorulara yer verildiğibelirlenmiştir. Çalışmada sonunda, ders kitaplarında grafiklerin kullanılmasına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract

This study aims to quantitatively evaluate the contributions of the graphs and graph-related activities in 9th, 10th,11th, and 12th-grade chemistry textbooks to graph drawing, reading, and interpreting skills. In this study, documental surveyanalysis was used as the data collection method and assessment categories determining the distribution for units and sectionswere formed by considering (i) the number of graphs that were presented for instruction, measurement and assessment; (ii) thenumber of graphs required to be drawn by students in activities of assessment-evaluation, experiments; and (iii) the number ofmultiple-choice and open-ended questions requiring graph-reading and graph-interpreting in 9th, 10th, 11th, and 12th-gradechemistry textbooks. By the end of the study, it was found that graphs already provided in chemistry textbooks are used mostlyfor the purpose of instruction rather than assessment and evaluation and that their usage for evaluation and assessment isinadequate. It was also discovered that the number of graphs students are required to draw in assessment and evaluation activitieswas significantly low and that as the type of questions that require graph-reading and interpreting, open-ended questions weremore often given. At the completion of the study, some suggestions were given, regarding the use of graphs in textbooks.