LİTOLOJİK VE MORFOLOJİK UNSURLARIN AD VERMEDE ESİN KAYNAĞI OLMA DURUMU ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME: ÇANAKKALE İLİ ÖRNEĞİ*

AN EVALUATION RELATED WITH THE FACT THAT LITHOLOGICAL AND MORPHOLOGICAL FACTORS ARE SOURCE OF INFLUENCE FOR NAMING: CANAKKALE PROVINCE EXAMPLE

Özet

Öz Türklerde çocuklara ad vermeye kaynaklık eden unsurlar arasında litolojik ve morfolojik unsurlar önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle çocuklara ad vermede litolojik ve morfolojik unsurlardan sıkça yararlanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türk ad verme geleneğinde litolojik ve morfolojik unsurların yerini ortaya koymak, bunlardan hangilerinin ad vermede esin kaynağı olduğunu sıralamaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu çerçevede Türk Dil Kurumu'na ait "Kişi Adları Sözlüğü"nde yer alan 10.842 ad genel tarama yöntemi ile okunmuş, araştırma konusuyla ilgili olan adlar içerik çözümlenmesine tabi tutularak sınıflandırılmıştır. Bununla birlikte İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden elde edilen verilerden hareketle, Çanakkale İli'nde 01.01.2005-31.12.2014 tarihleri arasında doğan çocuklara litolojik ve morfolojik unsurlardan esinlenerek verilen kişi adları tespit edilerek bunların kullanım sıklığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Kişi Adları Sözlüğü ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden elde edilen verilerin incelenmesi sonucunda; litolojik ve morfolojik unsurların Türk ad verme geleneğinde ve Çanakkale İli özelinde önde gelen esin kaynaklarından biri olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

Lithological and morphological factors which are source for naming children in Turks have an important place. In this context it is observed that lithological and morphological factors are frequently used in naming children. The aim of this study is to present the place of lithological and morphological elements in Turkish naming tradition and to list which of these are source of influence in naming. In this study document examination among qualitative research methods was used. In this frame 10.842 names in people names dictionary belonging to Turkish Linguistic Institution were read by general scanning method and the names related with research subject were classified by being exposed to content resolution. Moreover based on the data obtained from Ministry of Internal Affairs Population and Citizenship Division General Directorate, determination of the names given to newborn children in Canakkale Province between 01.01.2005 and 31.12.2014 by being influenced from lithological and morphological factors and their usage frequency were aimed. As a result of examination obtained from Population and Citizenship Division General Directorate it was determined that lithological and morphological factors are leading sources of influence in Turkish naming tradition, particularly for Canakkale Province.