Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 0 - Sayı: 55
TÜRKİYE’DE BÜYÜKŞEHİR YÖNETİMİ VE 6360 SAYILI YASANIN GETİRDİĞİ DEĞİŞİM: KONYA ÖRNEĞİ
- Sayfa
- 84–105
- DOI
- —
Özet
Büyükşehirlerin yönetilmesi geçmişten günümüze üzerinde tartışılan sorunlardan biridir. Bu tartışmalar daha çok ölçek sorunları, yerel hizmetlerin daha etkin, verimli ve ekonomik gerçekleştirilmesi, yerel katılımın sağlanması ve demokrasinin daha iyi işletilmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Türkiye’de 1984 yılından itibaren uygulanmaya başlayan büyükşehir belediye sistemi, takip eden dönemlerde yeni büyükşehirlerin ilave edilmesi yanında yarıçapa dayalı genişletme ve bütünleştirme gibi yeni modellerden faydalanarak gelişme göstermiştir. Son olarak 2012 yılı Aralık ayında çıkarılan ve yerel yönetim mevzuatında önemli değişiklikler yapan 6360 sayılı Kanun, ölçek sorunu başta olmak üzere diğer bütün sorunlar üzerindeki tartışmaları yeniden ve daha güçlü bir şekilde gündeme getirmiştir. Bu Kanunun getirdiği yeniliklerden biri de belediye mücavir alanını il sınırına eşitlemesidir. Ayrıca ikili bir yapı oluşturacak şekilde, sadece büyükşehirlerde il özel idarelerinin, belde belediyelerinin ve köylerin tüzel kişilikleri kaldırılmış, köyler mahalleye dönüştürülmüştür. Bu durum, coğrafî sınırları çok geniş olan illerde yerel hizmetlerin etkin, verimli ve ekonomik olarak yerine getirilmesi, siyasal katılımın sağlanması ve demokrasinin işlemesi ile ilgili tereddütler doğurmuştur. 2014 yerel seçimlerinden sonra uygulanmaya başlayan yeni büyükşehir modelinin, pratikte idarî, siyasî, sosyal ve kentsel etkileri görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, öncelikle Türk yerel yönetim sistemi içinde büyükşehir yönetim sisteminin tarihi gelişimi üzerinde ana hatlarıyla durulacaktır. 6360 sayılı Kanuna yönelik eleştiriler ve değerlendirmelere kısaca değinilecektir. Son olarak, yeni büyükşehir sisteminin, en geniş coğrafî sınırlara sahip Konya ili özelindeki etkileri değerlendirilecektir. Yeni modelin Konya ilini hangi boyutlarda nasıl etkilediği, Konya’ya ilişkin verilerin tablolaştırılması yoluyla incelenecektir.
Abstract
The administration of metropolitan cities is one of the problems discussed since the past until today. These debates focus rather on the issues of scale, realization of more effective, efficient and economic local services, ensuring local participation and strengthening democracy. The metropolitan municipal system, which has been implemented in Turkey since 1984, has been improved by adding new metropolitan cities in the following periods and benefiting from new models such as radius-based expansion and integration. Recently, Law No. 6360 issued in December 2012 made important changes in local government legislation. The discussions on all the other problems, especially the scale problem, have come to the agenda again and more strongly. One of the innovations brought by this law is the equalization of municipalities’ contiguous area to the borders of the province. In addition, the law creates a dual structure: the legal entities of provincial special administrations, town municipalities and villages have been abolished only in the municipal cities. The villages have been transformed into the neighborhoods. This has created doubts about the effective, efficient and economic fulfillment of local services, the provision of political participation and the implementation of democracy in the provinces having very wide geographical boundaries. Administrative, political, social and urban influences of the new metropolitan model, which has started to be implemented after the local elections in 2014, have begun to be seen in practice. In this study, primarily the historical development of the metropolitan administration system within the Turkish local government system will be outlined. Critics and evaluations on the Law No. 6360 will be briefly mentioned. Finally, the effects of the new metropolitan system will be evaluated on the case of Konya province with the widest geographical boundaries. The issue of how and in which dimensions the new model impacted Konya will be examined by tabulating the data on Konya.