GEDİZ’DEKİ (KÜTAHYA) KIRSAL MİMARİDEN ÖRNEKLER: ÇAMAŞIRHANELER

Özet

Kırsal mimari toplu yaşamın gerekleri ile ortak kullanım alanları yaratmış, ortak mülkiyet ile de sürdürülebilirmimarile r oluşturmuştur. Kırsal mimarinin tipik örneklerinden biri olan çamaşırhaneler, geleneksel kırsal mimarlı kürünlerinin en iyi temsilcilerinden biridir. Son yıllardaki alt yapı çalışmaları ve teknolojik gelişmeler, köylerinmütevazı yaşam şartlarını da değiştirmeye başlamıştır. Çamaşırhaneler, değişen ve yenilenen toplumsal hayatıngetirileri ile birlikte terk edilmeye başlanmıştır.Bu çalışmada, Gediz ilçesindeki geleneksel toplu kullanım yapılarından çamaşırhaneler seçilerek bölgedesürdürülebilir mimarlığın izleri araştırılmıştır. Alan çalışması Gediz ilçe merkezi ve ilçeye bağlı köylerdeki yapılarıkapsamaktadır. Gediz ilçesi ve köylerinde tespit ettiğimiz yirmi çamaşırhanenin plan kurgusu, genellikle dörtduvardan meydana gelen, tek mekan şeklindedir. Üç çamaşırhanede ise birer tuvalet vardır. Yirmi çamaşırhaneden onyedisi dikdörtgen planlıdır. İki çamaşırhane eyvan şeklinde üç duvara sahiptir, biri ise “L” planlıdır. Bugün çoğumetruk durumda olan çamaşırhanelerde kullanılan yapım teknikleri, malzemele ri ve plan şemaları ile mekandağılımları incelenerek binalardaki sürdürülebilir tasarım yaklaşımları değerlendirilmiştir.

Abstract

Rural architecture has created common areas with the necessities of collective life and has created sustainable architectures with common ownership. A typical example of rural architecture, laundries are one of the best representatives of traditional rural architectural products. In recent years, infrastructure and technological developments have begun to change the modest living conditions of the villages. Laundries began to be abandoned along with the returns of the changing and renewed social life. In this study, the laundries of traditional collective use in Gediz district were selected and traces of sustainable architecture in the region were investigated. The field study covers the structures in Gediz district center and villages in the district. The plan design of the twenty laundry facilities we have identified in the Gediz district and villages is usually the only one consisting of four walls. There are also three toilets in each. Seventeen out of twenty laundry rooms have a rectangular plan. The two laundries have three walls in the form of an iwan, and one is “L” shaped. Sustainable design approaches in buildings have been evaluated by examining the production techniques, materials and plan schemes and spatial distributions used in many derelict laundry facilities today.