KARAMANLI NİZÂMÎ’NİN HÂFIZ-I ŞİRÂZÎ TAHMİSİ

Abstract

Karamanlı Nizâmî, XV. yüzyılda yaşamış bir divan şairidir. Şairin bilinen tek eseri olan Divanı’nın sonunda Farsçaşiirler bulunmaktadır. Bu Farsça şiirlerden biri de Karamanlı Nizâmî’nin Fars edebiyatının zirve şairlerinden Hâfız-ıŞirâzî’nin yedi beyitlik bir gazeline yazdığı tahmistir. Tahmis, önceden yazılmış bir manzumenin beyitlerinin önüneaynı vezin, kafiye ve muhtevada üçer mısra eklenerek oluşturulan bir nazım şeklidir. Klasik Türk şairleribeğendikleri, etkilendikleri şairlere, bazen de kendi şiirlerine tahmisler yazmışlardır. Karamanlı Nizâmî Divanı’nınmüstakil Farsça şiirler bölümünde Hâfız-i Şirâzî’nin gazeline yazılmış bir tahmis bulunmaktadır. Çalışmamıza konuolan bu tahmisten hareketle Karamanlı Nizâmî’nin Hâfız-ı Şirâzî’nin şiirine yaklaşımı ve şiirini yorumlayış tarzıirdelenmiş ve Karamanlı Nizâmî’nin Farsça şiir söylemedeki becerisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu makaledebirinci bölümde klasik Türk edebiyatında çokça kullanılan nazım şekillerinden biri olan tahmis hakkında bilgiverilmiştir. İkinci kısımda Haluk İpekten tarafından neşredilen Karamanlı Nizâmî Divanı’ndaki müstakil Farsçaşiirler bölümünde yer alan tahmis, şekil ve muhteva özellikleriyle incelenmiş, üçüncü bölümde ise bu manzumetercüme edilerek ilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.