Eş'ari-matüridi ihtilafına dair iki risale

Özet

Ehl-i Sünnet Kelâmının iki büyük ekolü olan Eş'arîlik ve Mâtürîdîlik arasındaki görüş ayrılıklarının tespiti, hem Kelâm tarihi, hem de sistematik Kelâm açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 18. yüzyıl ile 19. yüzyılın başlarında yazılan, Muhammed Emin İzzî'nin Arapça risâlesi ile Ebû İshakzâde Es'ad Efendi'nin Osmanlıca risâlesini konu edindik. Bu iki eser, dönemin tarihî bir birikimini yansıtması açısından önemlidirler. Bu makalede biz, iki risaleye erişimi kolaylaştırmak için, Arapça olanı, iki farklı nüshaya dayanarak tahkik ettik; Osmanlıca olam ise günümüz harflerine aktardık. Bunun yanı sıra iki risâlenin, aralarındaki benzerlikleri ve dayandıkları temel eseri gösterdik.

Abstract

The determination of disputes between Asharite and Maturidism, two major schools of Sunnite Theology, is important from both History of Kalam and Systematic Kalam perspectives. We studied two treatises; Muhammed Emin Izzi's Arabic treatise and Abu ishakzâde Es'ad Efendi's Ottoman treatise which were written in 18th and early 19th centuries of Ottoman Empire. These two documents are important to reflect the historical accumulation of the era. To make accessible these documents we edited the Arabic one from two different manuscripts, and transliterated the Ottoman one. Besides these, we showed their similarities and their original source.