İlm-i sakk ve debbağ-zade Nu'man efendi (1224/1809) 'nin ''Tuhfetü's-sukük''ü

Özet

Bu makalenin amacı ilm-i sakk veya sakk-i şer'î hakkında bilgi vermek ve Debbağ-zâde Nu'mân Efendi'nin "Tuhfetü's-Sükûk adlı eserini tanıtmaktır. Sakk, mahkeme tutanağı örneği olarak tanımlanabilir. İlm-i Sakk veya Sakk-i Şer'i'ye gelince, bu fıkıh ilminin bir alt disiplinidir ki, mahkeme tutanaklarını ve kadıların diğer kurumlarla yazışmalarını içeren şer'iye sicili defterlerinin tutulmasından takip edilecek imlâ ve üslup kaidelerini gösterir. Bu açıdan mahkeme görevlilerinin belge düzenleme konusunda en büyük yardımcısıdır. Diğer taraftan ilk defa Kâdı defterleriyle karşılaşan araştırmacılar için "Şer'iye sicillerini okumaya giriş" niteliğinde müstesna kaynaklardır. Osmanlılarda birçok sakk mecmuası kaleme alınmıştır. Bu mecmualar arasında ilk matbu sakk mecmuası olma özelliğini taşıyan Debbağ-zâde Nu'mân Efendi'nin "Tuhfetü's-Sükûk adlı eseridir.

Abstract

The purpose of this article to provide information about the "'ilm al-sakk" and to introduce Debbag-zâde and his work, "Tuhfat al-sukûk". Sakk can be defined as legal formulas. "'Ilm al-sakk" or "Sakk-i shar'î" is a branch of fiqh (Islamic law) that focuses on the writing style to be used in recording court documents and judges' correspondence with other offices. The sakk books contain writing specimens that illustrate the formulation and writing style of legal documents, particularly judicial decrees and deeds. Thus, they help court cfficials to formulate documents according to regular forms and consistent principles. In addition, the sakk books are exceptionally useful aids to researchers who want to work on shari'a records. Many Sakk books were written in the Ottoman period. Debbag-zâde's "Tuhfat al-Sukuk" is the first printed Ottoman sakk book and aguably the most widely used one.