Kur'ân’ın Farsçaya tercümesi ve ilk Farsça tefsirler

Özet

Kur'ân-ı Kerîm, tüm insanlığa gönderilmiş ilahi mesajdır. Bu mesaj, yalnız onun indiği dilin sahiplerini değil tüm insanlığı ilgilendirmektedir. Öyleyse bu mesajı farklı kültürlerden insanların anlamaları için o dillere çevirmek zorunluluk arzetmektedir. Ancak Kur'ân’ın diğer dillere çevrilip çevrilmeyeceği tarih boyu tartışılmış, konu hakkında olumlu olumsuz görüşler ileri sürülmüştür. Biz, bu makalede Kur'ân’ın Farsça’ya çevirisinin tarihi sürecini ele aldıktan sonra Farsça olarak yazılan ilk tefsirler hakkında bilgi verdik. Burada işlenen tefsirlerin özelliği ise günümüze ulaşmaları ve matbu olmalarıdır. Çalışmamızda sırasıyla Taberî tefsirinin tercümesi, İsferâyinî ve Sûrâbâdî tefsirlerini tanıtarak birer örnekle okuyucuya bilgi vermeyi amaçladık. Bu nedenle çalışmamızı, V. Hicri asır sonuna kadar olan zamanla sınırlamayı uygun gördük. Hicri VI. Asır başlı başına ayrı bir makalede ele alınacaktır.

Abstract

Holy Quran is the the divine message sent for mankind. This message concerns of all humanity, not just the Arabs. Therefore it is necessary to translate into various languages for those have different cultures and languages to understanding their Holy Book. However it is discussed throughout the history that if the Quran can be translatable and positive and negative opinions have been suggested on this matter. In this article, firstly we examined historical process of translation of Quran into Persian and then we gave information about first Quran commentaries that are written in Persian. Special features of these commentaries are that they are preserved and printed. In our study, we aimed to give information to reader by introducing samples from translation of Tabari’s commentary and Isfarayinî and Surabadi’s commentaries. For this reason, we have decided to limit our work until the end of the fifth century a.h. Sixth century Hijri will be dealt with in a separate article in itself.