Boşanma örneğinde Dinî ahkâmın Kur'ân ve sünnet ışığında güncellenmesi

In the sample of divorce updating religious rules according to the Qur’an and sunna

Özet

Boşanma, İslam dininde istenmeyen, fakat zaruret gereği meşru kılınan önemli bir hadisedir. Zorlu bir süreç olduğundan Kur’an’da evlilikten daha fazla yer işgal etmiştir. Fakihler, kendi dönemlerine uygun olarak Kur’an ve sünnete dayalı geniş bir boşanma hukuku tesis etmişlerdir. İlk dönemlerde şifahi kültüre dayalı kırsal yaşam şartları hakim olduğundan bu hukuki düzenlemeler, büyük ölçüde sözlü beyana dayalı ve koca merkezli olmuştur. Zaman içinde değişen şartlar nedeniyle sonraki Müslüman idareciler bir takım yeni düzenlemeler yapmış olsalar da, bunlar ictihad kapısı kapalı olduğundan dinî ahkâm olarak değil, dünyevî kanun olarak görülmüş, bu nedenle de söz konusu idarecilerin değişmesiyle birlikte geçerliliklerini kaybetmişlerdir. Günümüz itibarıyla Müslümanlar, bir yanda Batıdan gelen dünyevî hukuk, diğer yanda asırlar öncesinin şifahi kültürüne ait dinî ahkâm arasında sıkışmış durumdadır. Onları bu durumdan kurtarmak için mevcut boşanma ahkâmının bir an önce güncellenmesi kaçınılmaz bir zorunluluktur.

Abstract

Divorce in not encouraged in Islam, but it is allowed since the necessity. Because of its tough process the Qur’an gave more space to divorce than the marriage. The jurists made a huge divorce law regarding their time and circumstances in the light of the Qur’an and Sunna. In early period, because of the oral tradition of countryside life requirements, regulations were mostly male-centric. Although later Muslim rulers made some legal regulations due to new situations, these legislations were seen as secular laws because of the “closing the door of ijtihad” and were lost with the death of the rulers. Contemporary Muslims are squeezed between the secular law from the West and the old tradition of religious law. I argue that, it is unavoidable to rescue them from this problem by updating divorce rules in Islamic tardition.