Genetik, genomik bilimi ve hemşirelik

Özet

İnsan genomu haritasının 2003 yılında tamamlanması ile sağlığı geliştirme, sürdürme ve tedavi alanlarında birçok yeni yaklaşımın kapısı açılmıştır. Genetik araştırmalar ile elde edilen bilgiler bugün kanser, diyabet, inme gibi sık görülen hastalıkların genetik öğelerini daha iyi anlamamızı, yaygın ya da nadir olarak görülen hastalıkların taranmasını, önlenmesini, tanı ve tedavisini kolaylaştıran yeni teknolojilerin geliştirilmesini olanaklı kılmaktadır. Hemşireler sağlık bakım hizmetlerinin ön sıralarında yer alan sağlık personelidir ve bu konumlarından dolayı aile öyküsü alma, genetik testler için aydınlatılmış onam alma, gene dayalı tedavileri uygulama, genetik danışmanlık sağlama gibi genetik ve genomik temelli aktivitelerde yer alabilmektedirler. Sağlık bakımı alanındaki bu yeni gelişmeler bir taraftan toplumdaki sağlık bakım gereksinimlerini, diğer taraftan da hemşirelerin uygulamalarını ve toplumun hemşirelerden beklentilerini etkilemektedir. Bu makalede hemşirelerin hasta, aile ve toplumun gereksinimlerini tam olarak karşılayabilmeleri için genetik ve genomik alanda hemşirelik uygulamalarına entegre edilebilecek güncel bilgi sunulmuş, hemşirelik eğitimi ve uygulamalarında genetik biliminin yeri ve önemi, genetik ve genomik uygulamalar ile ilgili etik konular tartışılmıştır.

Abstract

After being completed Human Genome Map in 2003, many new approaches started in the fields of genetic researches and treatment. Today, the information which are provided with genetic researches, makes possible to understand more about the genetic elements of illnesses as cancer, diabetes, stroke; to developed new technologies for the illness which are seen common or rare and simplifies screening, preventing, diagnosis and treatment. Nurses are the medical staff which is in the first rank of medical care services. Because of this position place, they participate in the genetic and genomic activities as getting family history, obtain an informed consent for genetic tests, administering genetic treatment and providing genetic consultancy. These new developments about medical care effect medical care needs in the community. On the other hand these developments effect nursing practices and community’s expectations from nurses. In this article, contemporary information which would be integrated to nursing applications, provided for nurses to meet their patient’s, family’s and community’s needs. Also it is discussed that the place and importance of genetic science on nursing education and practices.