Dergiler / Doğuş Üniversitesi Dergisi / 2022 / Cilt: 23 - Sayı: COVID-19 Özel Sayısı

COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE TÜKETİCİLERİN YENİ TEKNOLOJİLERİ BENİMSEMELERİNİN TEKNOLOJİ KABUL MODELİ (TKM) ÇERÇEVESİNDE TEMASSIZ TESLİMAT ÖZELİNDE İNCELENMESİ: MOBİL UYGULAMALAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

INVESTIGATION OF CONSUMERS' APPROACH OF NEW TECHNOLOGIES IN THE EVENT OF THE COVID-19 EPIDEMIC WITHIN THE FRAMEWORK OF THE TECHNOLOGY ACCEPTANCE MODEL (TAM) SPECIFIC TO CONTACTLESS DELİVERY

Sayfa
17–34
DOI
—

Özet

Araştırmanın temel problemi COVID-19 sürecinde yeni teknolojilerin tüketiciler tarafından kullanımının kabulünü veya reddini etkileyen faktörlerin incelenmesidir. Bu bağlamda tüketicilerin yeni teknolojileri kabul ve benimseme süreçleri, aktif kullanımı ve kullanma niyetleri araştırma modeline TKM literatürüne uygun bir şekilde dahil edilen değişkenler ile anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırma verileri çevrimiçi anket metoduyla 506 kişilik kullanılabilir örneklem elde edilmiştir. Araştırmada yapısal eşitlik modellemesi kullanılmış olup, öncelikle verilerin geçerlilik güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Değişkenlere ait güvenilirlik ve geçerlilik analizlerinin ardından model Smart PLS ile yol analizleri yapılmıştır. Araştırma modelinde; aktif kullanım, kullanma niyeti, algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan uyumluluk ve algılanan güvenlik (teslimat) değişkenleri yer almaktadır. Araştırma analiz sonuçları, aktif kullanımı etkileyen en önemli faktör kullanma niyetidir. Kullanma niyetini etkileyen en önemli etken algılanan faydadır. Araştırmadaki bağımsız değişkenler ve algılanan kullanım kolaylığı algılanan faydayı önemli ölçüde ve anlamlı bir şekilde etkileyerek, modeldeki hipotezlerin çoğunluğu kabul edilmiştir. Araştırmada COVID-19’un da etkisini görmek açısından algılanan (teslimat) güvenlik değişkeni ilişkide olduğu başta mobil uygulamaları kullanma niyeti olmak tüm değişkenleri pozitif olarak etkilemiştir. Ek olarak mobil uygulamaların aktif kullanımına dolaylı olarak daha yüksek bir etki düzeyine sahiptir.

Abstract

Main problem of the research is to determine the acceptance and denial factors of new technology. In this context consumer’s acceptance of new technology on basis of actual usage and intention of usage using a research model with accordance with TKM literature. Using online questionnaire method, 503 samples were acquired. Structural equtional model was used and data was analysed using reliability analysis and then roadmap was created for the model with Smart PLS. In the final research model, actual usage, behavioral intention, perceived usefulness, attitude, perceived ease of use, perceived trust, perceived compatibility and perceived security (delivery) variables are present. Research analysis results, the most impactful factor is behavioral intention. The variable affecting actual usage was the intent of usage. In turn the variable mostly affecting the intent of usage was the perceived usefulness. The independent variables present in the paper and the perceived ease of use affected the perceived usefulness in a meaningful way, proving the hypothesis of this paper. To assess the effect of Covid-19 all other variables that are linked with the perceived security (delivery) variable have been deemed as positive. Additionally because of the active use of the mobile apps the impact is greater.

Anahtar kelimeler: Tüketici Davranışları, Teknoloji Kabul Modeli, Mobil Ticaret, Mobil, COVID-19