Diyadin'in Kuruluşu Gelişmesi ve Fonksiyonel Özellikleri

Özet

Bu makalede, daha önce detaylı bir araştırmanın yapılmadığı Diyadin’in, kuruluşundan günümüze gelişim dönemleri ile bugünkü fonksiyonel özellikleri ele alınmıştır Diyadin, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Murat Bölümü’nde, Ağrı iline bağlı bir ilçenin yönetim merkezidir. Murat Nehri’nin doğu kıyısında yer alan Diyadin kalesi yerleşmenin ilk çekirdeğini oluşturur. Kuruluş tarihi oldukça eski olan Diyadin, Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran seferi ile tamamen Osmanlı topraklarına katılmıştır. İdari bakımdan 1744 yılından önce Van Beylerbeyliği’ne dahil edilen Beyazıt Sancağı’na bağlı bir kaza merkezi olan Diyadin, bu tarihte Beyazıt sancağının 4 kazası ile birlikte Erzurum Beylerbeyliği’ne bağlanmıştır En son yapılan 2000 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 13320 olan Diyadin’de iktisaden faal olan nüfusun % 73,2’si (1229 kişi) hizmet sektöründe, % 22,8’i (385 kişi) tarım kesiminde ve geri kalan % 4.0’ü (68 kişi) de sanayi sektöründe istihdam edilmektedir. Nüfusun % 78,2’si tarım dışı sektörlerde çalışıyor olsa da nüfus, fonksiyonlar, planlama, merkeziyet gücü, fizyonomik görünüm ve hayat tarzı gibi belirleyici kriterler dikkate alındığında, Diyadin, hizmet fonksiyonlarının önem kazandığı ve bazı şehirsel fonksiyonların gelişme gösterdiği bir kasaba yerleşmesi niteliğindedir. Ülkemizin önemli kaplıca ve jeotermal potansiyeline sahip yerleşmelerinden biri olmasına rağmen, Diyadin, geçmişten günümüze fazla gelişme gösteremeyen küçük bir yerleşme olarak varlığını sürdürmektedir.

Abstract

In this article, the development periods with today’s functional features of Diyadin, on which there was no detailed research has been done yet, were taken into consideration. Diyadin , in the Upper Murat Part of Eastern Anatolian Region and it is an administrative center of a district in Ağrı Province. Diyadin castle which takes place in the East of River Murat ,takes the first core of the settlement. Diyadin which has a long period foundation history joined the Ottomans with Yavuz Sultan Selim’s Çaldıran Campaign, Diyadin, which belonged to Beyazıt Flag added to the lands of Van Principality before 1744, then added to Erzurum Grand Seignior with Beyazıt Flag’s four districts. According to the latest census hold in 2000, Diyadin with 13320 of population, the active population’s 73.2 % (1229 people) is in the service sector, 22,8 % (385 people) in agriculture and the rest 4.0 % (68 people) is working in the industry sector .Although the 78,2 % of the population is working in the agriculture sector, Diyadin has the position of a town which the service sector gets importance when population, functions ,planning, centralism power, physiognomic aspect and lifestyle are taken into consideration. Although it is one of the important hot spring and geothermal potential settlements, Diyadin is making its presence as a small settlement which can’t show much development from history till today.