Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2017 / Cilt: 53 - Sayı: 1
THE CANONICALLY LAWFUL (ISTIHALAH) IN THE FIQH TEXTS FROM THE VERIFIABLE PRINCIPLES OF THE POINT OF VIEW AND CURRENT FINDINGS
- Dergi
- Diyanet İlmi Dergi
- Sayfa
- 103–130
- DOI
- —
Özet
Necis/haram maddelerin tabiî ortamlarında veya müdahaleile farklılaş(tırıl)arak farklı bir maddeye dönüş(türül)mesinegenellikle istihâle denilmektedir. Genel bilgi vermesi içinfıkıh ekollerinin esas aldıkları bazı ortak örnekler ve değerlendirmeyöntemleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.İstihâle terimi için ortaya konulan tanımlar birbirine yakınolmakla birlikte necis bir maddenin tâhire dönüşmesi vekullanılabilirliği ile ilgili detaylarda ihtilâfa düşülmüştür.Fakihlerin önemli bir kısmı istihâle geçiren bütün necismaddelerin tâhir olacağını belirtirken diğer bir kısmı, yapısınecis olan bir maddenin hiçbir şekilde tâhir olamayacağınıbelirtmişlerdir. Neticede fürûa taalluk eden konularda farklısonuçlar ortaya çıkmıştır.Fıkıh metinlerinde yer alan bazı istihâle örnekleri, döneminimkânları ve yaklaşımlarına bağlı olarak verildiği için zamanzaman gelişmiş laboratuvar verileri ile uyuşmadığı dile getirilmektedir.Bundan dolayı konuyla ilgili örneklerin yenidendeğerlendirilerek ilgililere sunulmasının faydalı olacağıdüşüncesi hâsıl olmaktadır.İstihâle daha çok gıda, sağlık ve hijyen gibi konularla ilgiliolduğu için günümüz şartlarında kimya, tıp, fizik, gıdamühendisliği ve fıkıh bilim dallarından uzman kişilerinoluşturacakları ortak platformlarda, gelişmiş laboratuvarimkânlarından yararlanılarak ortak sonuçların elde edilmesigerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
Abstract
The term of transformationis generally used for impurematters in order to be alteredto a different matter whetherin its natural environment orby the way of interference.In this article to give generalinformation, the commonexamples and evaluationmethods all of the fiqh sectsare tried to put forward.Although the jurisprudents'definitions for the transformation are close toeach other, they disagree indetails with regard to thetransformation of the impurematter to pure matter andavailability of an item.While a significant numberof the jurisprudents statedthat all the impure mattershave been gone undertrans-formation would bepure and the other part ofthem stated that an item thatstructure is impure will notbe pure in any way. Thus dif- ferent re-sults have emergedon issues related to details.Some samples of transfor- mation in the texts of Islamicjurisprudence are stated tobe incompatible with thetechnological laboratorydata because they have beenformed according to theconditions and approachesof the period of time theywere written. Therefore,reevaluating the examplesand presenting the results tothose concerned is thoughtto be beneficial.This article came to theconclusion that a commonplatform consisting of theexperts on chemistry, med- icine, physics, engineeringand fiqh can be establishedin currentconditions. By this way,common results are thoughtto be obtained by taking theadvantage of the advancedlaboratory facilities.