HADDÂDÎ’NİN EL-MUVAD. D. İH. Lİ ‘İLMİ’L-K. UR’ÂN TEFSİRİ ÜZERİNE

ON THE COMMENTARY OF ALH. ADDĀDĪ’S AL-MUWAD. D. İH. Lİ ‘İLMİ AL-QUR’ĀN

Özet

Bu makale son birkaç yüzyıldan günümüze kadar gizlikaldığı tespit edilen bir tefsire dikkatleri çekerek eserive müfessirini tanıtmayı hedeflemektedir. Dönemininmeşhur dil ve kıraat âlimi olan Ebû Nasr Ahmed b.Muhammed b. Hamdân el-Haddâdî (ö. 400/1010’dansonra) tefsire giriş mahiyetinde yazdığı el-Medḫalli ‛ilmi Kitâbillâhi Teâlâ adlı eserinde tefsirindenövgüyle söz etmiş ve esere el-Muvaḍḍiḥ li ‛ilmi’lḲur’ân adını verdiğini belirtilmiştir. Bugün yayındünyasında el-Muvaḍḍiḥ fi’t-tefsîr adıyla basılmışbir eser büyük bir hata sonucu olarak Haddâdî’yenispet edilmekte, bu kitap üzerinden müfessirintefsir metoduna yönelik çalışmalar yapılmaktadır.Sözü edilen çalışmanın Haddâdî’ye ait olmadığıyolunda Arap dünyasında bazı tartışmalar başlatılmış;ancak bir sonuca bağlanmamıştır. Makaledekayıp tefsir hakkında yayınlanmış bu haberler dedeğerlendirilecektir. Gerçekte tefsir, ülkemizdeve Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi’nde birieksik, diğeri tam olmak üzere iki nüsha halindebulunmaktadır. Rivayet tefsirlerinin genel özelliklerinitaşıyan bu muhtasar tefsir, alanına katkı sağlamaküzere tarafımızdan yayına hazırlanmaktadır.

Abstract

This article aims to introduce a work and exegete by drawing attention to a tafsīr which has been found to be hidden for the last few centuries. The famous philologist and qira’ah scholar of the time, Abū Naṣr Aḥmad b. Muḥammad b. Ḥamdān al-Ḥaddādī in his work named alMadkhal li ‛ilmi tafsīr Kitāb Allāh Taālā, which he wrote as an introduction to the commentary (d. after 400/ 1010), he praised his commentary and stated that he named the work al-Muwaḍḍiḥ li ‛ilmi al-Qur’ān. Today, in the publishing world, a work printed under the name of al-Muwaḍḍiḥ fī al-tafsīr is attributed to al-Ḥaddādī as a big mistake, and studies on the tafsīr method of the exegete are carried out through this book. Some debates have started in the Arab world that the mentioned work does not belong to al-Ḥaddādī, but they have not been concluded. In the article, the news about the lost tafsīr will be evaluated. In fact, the commentary exists in Turkey and in the Kastamonu Manuscripts Library in two copies, one incomplete and one in full. This concise tafsīr, which has the general characteristics of narrationbased commentary, is being prepared for publication by us to contribute to its field.