Alfabe Öğretiminde Değerler Eğitimi: Kaygusuz Abdal’ın Elifnâme Örneği

Özet

Kaygusuz Abdal, eserlerinde bir taraftan tasavvuf öğretisine,tasavvufun değer ve ilkelerine yer verirken bir taraftan da insa-nın manevi eğitimine katkıda bulunacak değerler silsilesiniaktarmayı amaçlar. Kaygusuz Abdal’ın tasavvuf düşüncesindeönemli bir yer tutan harf telakkilerini, ilahi hakikat birliğinazariyesi ekseninde ele aldığı “Der-Beyân-ı Elifnâme-i Kaygu-suz Sultan” başlıklı eseri de birçok değeri bünyesinde barın-dırır. Günümüzden yaklaşık altı asır önce değerler konusununformel boyutlarının bugünkü düzeyde tartışılmadığı birkültürün, din ve ahlâk öğretisi üzerinden inşa ettiği bir dona-nımla bu değerler dizgesini aktarır. Kaygusuz Sultan, Arapalfabesinin her bir harfini madde başı gibi düşünerek harflerintasavvufi geleneğe dayalı karşılıkları üzerinde durur. Bu çalışmada önce Kaygusuz’un harflere verdiği anlamaktarılmış,sonraogünortayaçıkankurgununçağdaşkarşılığı tarafımızca yorumcu bir yaklaşımla ele alınmıştır. Metnin çağrışım ve göstergeler üzerinden okunmasıyla bugün daha belirgin biçimde evrensel bir değer dizgesini de içerdiği düşüncesindenhareketleharfleryorumlanmıştır.Bubağlamda, birtablohazırlanarakKaygusuz’unElifnâme’sindeherbirharf içinyazdıklarıtablonunsağında,buifadelerinbugünbizimiçin ifade ettiği karşılığın yorumları tablonun solunda verilmiştir. ÇalışmadaayrıcaLatinharflialfabeöğretimisürecindeçocuklar için alfabenin her bir harfi ile bir evrensel değer öğretimi için öneriler sunulmuştur. Ayrıca, yüzlerce yıl işlevsel biçimde kullanılansembolveçağrışımilişkisiüzerindeneğitim ve öğretimmodelinikullanıyorolmamızarağmenbugünbualanınişlevselliğini göz ardı ediyor olmamızsorgulanmıştır.

Abstract

Kaygusuz Abdal, in his works, aims at transferring tothe Sufi doctrine of the Sufi doctrine, the values and principles of Sufism, on the one hand, and the series of values that will contribute to the spiritual education of man. Kaygusuz Abdal's mysticism holds an important place in case their thoughts, unity of divine truth in the theory that dealt axis aldığı “Der-Beyân-ı Elifnâme-i Kaygusuz Sultan”entitled also incorporates the work of many values. About six centuries ago the values of the values of the subject are not discussed at the present level of a culture, religion and moral doctrine built on a hard- ware that transfers this string of values. Kaygusuz Sultan considers each letter of the Arabic alphabet as a matterof substance and emphasizes on the mystical tradition-based equivalents ofletters. In this study, the meaning given by Kaygusuz to theletters will be given first, and then the contemporary equivalent of the fiction that emerged on that day will be handled by our commentator approach. We think that the text contains a universal value string which is more pronounced today with its recall and its readings. In this context, a table will be prepared and the comments of the equivalentoftheexpressionsexpressedbyustodaywillbe given to the left of the table. The study will also present suggestionsforteachingauniversalvaluewitheachletter of the alphabet for children in the Latin alphabetteaching process. In addition, although we are using the educationand training model over the symbol and association relationship, which is used functionally for hundreds of years, it will be questioned that we are ignoring the functionality of this field today.