Abdulbârî Âdem Çelebi ve “Mu'înü'l-Hıfz” Adlı Suverü'l-Kur'ânı

Abdulbari Adem Chelebi And His Suverü’l-Kuran İn The Name Of “Mu’inü’l-Hıfz

Özet

Suverü’l-Kur’ânlar, klasik Türk şiirinde Kur’ân-ıKerîm’deki sure isimlerinin daha kolay öğrenilmesi içinyazılmış manzum bir türdür. Bu türde yazılan eserlerde,Kur’ân’daki sureler ve bunların sahip oldukları bazı özelliklerbeyitler hâlinde çeşitli anlam ilgileri de gözetilerek dile getirilir.İlk örneği 16. yüzyıl şairlerinden Latîfî tarafından kalemealınan bu türdeki eser sayısı oldukça sınırlıdır. Şimdiye kadaryapılan çalışmalarda Şeyhülislam Yahyâ, Dâ’î, Senâyî, SeyyidMuhammed ve Şâkir Ahmet Paşa’nın da suverü’l-Kur’ânsahibi olduğu bilinmektedir. Yapılan inceleme ve araştırmalarneticesinde birçok türde olduğu gibi zamanla bu türdekiyazılmış bilinmeyen eserler de gün yüzüne çıkmaktadır.Yaptığımız eser taramaları neticesinde 18. yüzyıl şairlerindenAbdulbârî Âdem Çelebi’ye ait bilinmeyen bir suverü’l-Kur’ânmetni tespit edilmiştir.Bu çalışmada, 18. yüzyıl şairlerinden olduğu anlaşılanAbdulbârî Âdem Çelebi’nin daha önce varlığı bilinmeyen ve 86beyitten oluşan Mu’înü’l-Hıfz adını taşıyan suverü’lKur’ân’ının şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durularaktespit edilebilen tek nüshasından hareketle eserin çeviri yazılımetnine yer verilmiştir.

Abstract

Suverü’l-Kuran is a poetic type which is written in order that the names of section of The Koran are easily learnt in the classical Turkish poetry. The sections of Koran and some of their properties are mentioned in the works which are written in such a type, as the various meaning relevancies are considered in the couplets. The number of works which are written in such a type that Latifi who was one of the poets in 16th century wrote the first sanple is very limited. It is known that Şeyhülislam Yahyâ, Dâ’î, Senâyî, Seyyid Muhammed and Şâkir Ahmet Paşa have the suverü’l-Kuran in the studies which have been made up to now. The unknown works which were written in such a type have come to light in time as in many types as a result of the review and researhes which were made. As a result of the work review that we made, an unknown suverü’l-Kuran text belonging to Abdulbari Adem Chelebi who was one of the poets in 18th century was determined. In this study, the translated text of work was included from the point of establishable single copy, as the form and content properties of Suverü’l-Kuran in the name of Mu’inü’l-Hıfz belonging to Abdulbari Adem Chelebi, who was one of the poets in 18th century, that its existence was not known previously and consists of 86 couplets were considered.