Kutadgu Bilig’in Türk Kültür Tarihindeki Yeri ve Gelecek Tasavvurumuzdaki Rolü Üzerine

On The Place Of Kutadgu Bilig In The History Of Turkish Culture And The Role Of Our Future

Özet

Her toplumun kendine ait bir kültürü olmakla beraber herkültür medeniyetleşmiş değildir. Türk kültürü, mensubuolduğu İslam medeniyetinin oluşumuna yaratıcı hamlelerleiştirak ederek bu medeniyet içerisinde hâkim kültür durumunagelmiştir. Bu yüzden ayrı bir Türk-İslam medeniyetinden sözedilir. Kültürden medeniyete giden yolun ancak üstün değeresahip metinlerle açıldığını ve birbirine bağlandığını görürüz.Bu metinler, kültürün tekâmülüne hizmet ederek medeniyetiçin gerekli unsurların oluşumunu ve bir araya gelmesinisağlarlar. Türk-İslam medeniyetinin ortaya çıkmasına katkıyapan bu temel taşı mahiyetindeki eserlerden biri de Yûsuf HasHâcib tarafından 462/1069-70 yılında yazılan KutadguBilig’tir. Yûsuf Has Hâcib, kültürden medeniyete giden yoldakilit taşı mesabesinde olan ferd, cemiyet ve devlet hayatınınideal bir biçimde düzenlenmesi için gerekli olan bilgi veerdemlerin nelerden ibaret olduğu, bunların nasıl elde edileceğive nasıl bir zihniyete ulaşılması gerektiği üzerinde, zamanınınçok ilerisinde bir sanatkârlıkla durmuştur.Bu makalede, Kutadgu Bilig’in Türk kültür tarihindekiyerine temas edilerek gelecek tasavvurumuzda oynamasıgereken rol üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda esas olarak ilkve orta öğretim sistemimizde bir eğitim materyali olarakkullanılması ve kimliğimizi kazandıracak kültürün yenideninşasında nasıl faydalanacağımız hususu tartışılacaktır.

Abstract

Each society has its own culture but not every culture is civilized. Turkish culture participating in the formation of the Islamic civilization with creative moves became the dominant culture in this civilization. Therefore, a separate Turkish-Islamic civilization is mentioned. We see that the path from culture to civilization is opened out and interconnected by the texts being cornerstones. These texts serve to the evolution of culture by forming and bringing together the elements necessary for civilization. Kutadgu Bilig, written by Yusuf Has Hajib in 462 / 1069-70, is one of the most important works of this kind that contributed to the emergence of Turkish-Islamic civilization. Yusuf Has Hajib stood on the necessary knowledge and merits, how to achieve them and what mentality to reach in order to ideal organization of person, community and the state life being keystone of the road from culture to civilization. In this paper, the place of Kutadgu Bilig in the history of Turkish culture and its role should be played in our future imagination will be emphasized. In this context, how it could be used mainly as an educational material in our primary and secondary education system and how we can benefit from the reconstruction of the culture that provide gain of our identity will be discussed.